Johannes Chrysostomos : Mattias, getuige van de Verrijzenis, door God gekozen

H. Johannes Chrysostomus (ca. 345-407), bisschop van Antiochië, daarna van Constantinopel, Kerkleraar
3e homilie over de Handelingen van de apostelen; PG 60, 33

Joh.Chrysostomos -detail van een muurschildering.jpg

Mattias, getuige van de Verrijzenis, door God gekozen

      “In die dagen stond Petrus op midden tussen de leerlingen en sprak”(Hand 1,15v). Omdat hij vurig is en omdat hij de eerste van de groep is, is hij altijd de eerste die het woord neemt: “Broeders en zusters, er moet gekozen worden … onder de mannen die steeds bij ons waren”. Merk op hoe hij wil dat deze nieuwe apostelen ooggetuigen zijn. Ongetwijfeld moest de heilige Geest komen, maar Petrus hechte veel belang aan dat punt. “Een van de mannen die steeds bij ons waren, toen de Heer Jezus onder ons verkeerde.” Hij geeft daarmee aan dat ze met Hem geleefd moeten hebben en niet alleen maar gewone leerlingen zijn. In het begin volgden immers veel mensen Hem… “vanaf de doop door Johannes tot de dag waarop hij in de hemel werd opgenomen, samen met ons getuigen van zijn opstanding.”

      Petrus zei niet: “getuige voor de rest”, maar alleen “getuige van de opstanding”. Want de leerlingen is het geloof meer waard als hij kan zeggen: “Hij die met ons at en dronk, die gekruisigd is, Hij is degene die verrezen is” Daarom is het nodig dat hij getuige is van de voorafgaande periode, niet de komende, noch de wonderen. Wat men eiste was dat hij getuige van de verrijzenis was. De rest was reeds gemanifesteerd en verkondigd. Terwijl de verrijzenis in het geheim was gebeurd, ze was slechts voor enkelen duidelijk.

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

De heilige Isidoros van Pelousion

Heiligenleven

De heilige Isidoros van Pelousion

 

 

isidore_pelousium.jpg

Isidoros van Pelousion

De heilige Isidoros van Pelousion, geboren in 360, stamde uit een voornaam geslacht van Alexandrië en kreeg dus een intellectuele opvoeding. Hij was nog een jonge man toen zijn ouders stierven en hem een grote erfenis nalieten. Hij deed daarechter afstand van en ging naar Neder-Egypte waar hij monnik werd op een berg in de nabijheid van de stad Pelousion. Toen hij hoorde welk een grote heilige de bisschopszetel van Constantinopel mocht bezitten, ging hij erheen om met eigen ogen de heilige Johannes Chrysostomos te zien en om naar zijn preken te luisteren. Het was als het ware een voltooiing van zijn studie. Toen Johannes Chrysostomos ten onrechte van zijn zetel verbannen was, heeft Isidoros zijn invloed aangewend om dit ongedaan te maken, maar hiermee had hij helaas geen succes. Hij bereikte slechts dat de heilige Johannes na zijn dood weer in de kerkelijke diptieken werd opgenomen, zodat er openlijk voor hem werd gebeden.

Bij zijn terugkeer naar de berg kwamen veel geestelijke kinderen bij hem en verzochten hen hun abt te worden, zodat er een groot klooster ontstond. Zijn strenge ascese, gepaard aan grote geleerdheid trokken algemeen de aandacht. Theologen en patriarchen van Alexandrië, maar ook andere geleerden en staatslieden en de keizer wendden zich tot hem om raad in allerlei kwesties. Ook onderhield hij een drukke briefwisseling. Er worden zesduizend brieven van hem vermeld, waarvan er tweeduizend zijn opgenomen in de griekse patrologie van Migne. Hij was vol ijver voor de Orthodoxie en bestreed de ketterij van Nestorius die in die dagen opgang maakte. Op zijn aansporing riep keizer Theodosius in 431 het Concilie van Efese bijeen, waar het nestorianisme werd veroordeeld. Hij stierf hoogbejaard in 436.

Uit : Hieligenlevens voor elke dag. Uitg. Orth. Klooster Den Haag

Iconen die een gebeurtenis in beeld brengen

Iconen die een gebeurtenis in beeld brengen

 

 

verrijzenis 54.jpg

 

 

Van taferelen en figuren uit het Oude en Nieuwe Testament worden vaak diegene op de voorgrond geplaatst, die rechtstreeks verband houden met de christelijke hoogtijdagen of met de belangrijkste kerkelijke instellingen en bepalingen. Daarbij worden de voorstellingen uit het Oude Testament altijd volgens een bepaald schema van belofte en vervulling in verband gebracht met voorstellingen uit het Nieuwe Testament. De overlevering omtrent de monniken krijgt daarbij een bijzondere betekenis. Zo verschijnt bijvoorbeeld de profeet Elias als het oudtestamentisch prototype van het christelijk ,monnikenwezen, als oervoorstelling van de wijze asceet die, gezalfd door de Geest Gods, in de woestijn tegen de demonen streed en tal van wonderen verrichtte. Zo verschijnt Johannes de Doper in een haren boetekleed als prototype van het monnikenleven in de woestijn en van het ascetische leven.

Ook bij de afbeeldingen van taferelen uit het Oude en Nieuwe Testament bestaat zonder uitzondering een nauw verband tussen icoon en liturgie. Zo is bijvoorbeeld de afbeelding op de zogenaamde “opstandingsicoon” niet te begrijpen, wanneer men de talrijke lofzangen van de Paasliturgie niet kent. Afgebeeld is namelijk niet de opstanding van Christus in westerse zin, zoals wij die bijvoorbeeld kennen van Dürer of Grünewald, dat wil zeggen Christus die uit het graf opstaat en de sluitsteen van dit graf openbreekt; veeleer heeft men Christus’ afdaling in de hel afgebeeld. Na zijn kruisdood daalt Christus af in de onderwereld; Hij bestormt de binnenste vesting van de heerser over het dodenrijk; Hij verbreekt de grendels van de hadespoort, licht de deuren uit hun hengsels en haalt de zijnen uit de dodenwereld. Op de zogenaamde opstandings-icoon, die in werkelijkheid een icoon van de “nederdaling ter helle” is, ziet men Christus, die op de in kruisvorm de over elkaar gelegde deurvleugels van de hellepoort staat, die Hij uit de hengsels heeft gelicht; die uit de diepten van de onderwereld de rechtvaardigen van de oertijd verlost, voorop Adam en Eva, de eerst gevallen mensen die door de Verlosser weer als eersten aan de onderwereld ontrukt worden, daarachter de rechtvaardige patriarchen, koningen en aartsvaders van het Oude Testament, die in de onderwereld op hun verlossing gewacht hebben. De paasgezangen die Christus’nederdaling ter helle prijzen, vormen hier het enig passende en ter zake doende commentaar bij de paasicoon.

Uit : Ernst Benz : De Oosters-orthodoxe kerk.

Johannes Chrysostomos : Hij heeft door beiden in één lichaam met God te verzoenen door het kruis, de vijandschap gedood

H. Johannes Chrysostomos (ca 345-407), priester te Antiochië daarna bisschop van Constantinopel, Kerkleraar
Homilie over het verraad van Judas, 2, 6 ; PG 49, 390

Chrysostome  miniature 17e eeuw.jpg

Johannes Chrysostomos : miniatuur uit de 17e eeuw

 

“Hij heeft door beiden in één lichaam met God  te verzoenen door het kruis, de vijandschap gedood”

      Christus heeft zijn leven voor je gegeven en jij gaat door met een afkeer te  hebben van een dienaar zoals je zelf ook bent? Hoe kun je naar de tafel van vrede gaan? Jouw Meester heeft niet geaarzeld om alle lijden voor jou te doorstaan, en jij weigert zelfs om op te houden met je woede?… “Iemand heeft me ernstig beledigd, zeg je, hij was zo vaak onrechtvaardig tegen mij, hij heeft me zelfs met de dood bedreigd!” Wat is dat nou? Hij heeft je nog niet gekruisigd zoals de Heer door zijn vijanden gekruisigd is.

      Als jij de schulden van je naaste niet vergeeft, dan zal jouw Vader in de hemel jouw schuld ook niet vergeven (Mt 6,15). Wat zegt je geweten als je deze woorden uitspreekt: “Onze Vader die in de hemel zijt, uw Naam worde geheiligd” en alles wat daarna volgt? Christus maakt geen onderscheid: Hij heeft zijn bloed vergoten voor hen die de Zijne vergoten hebben. Zou jij zoiets dergelijks kunnen doen? Als jij weigert om je vijand te vergeven, dan ben jij het die iemand schaadt, niet hij…; wat je doet is een straf voor jezelf voorbereiden op de Dag des Oordeels…

      Luister naar wat de Heer zegt: “Als u dus uw offergave brengt naar het altaar, en u daar herinnert, dat uw broeder iets tegen u heeft, laat dan uw offer voor het altaar, en ga u eerst met uw broeder verzoenen; kom dan terug,en draag uw offer op”… Want de Mensenzoon is in de wereld gekomen om de mensheid te verzoenen met zijn Vader. Of zoals Paulus het zegt: “Nu heeft God u met zich verzoend in Christus’ sterfelijk lichaam”  (Kol 1,22); “en beiden in één lichaam met God verzoend door het kruis” (Ef 2,16).

Bron:Dagelijksevangelie www.evangelizo.org

 

heiligenleven : de heilige Auxentios van Bythinië

Heiligenleven

De heilige Auxentios

 

Auxentius,_monk_of_Bithynia_(Menologion_of_Basil_II).jpg

 Auxentius portrayed in Menologion of Basil II

 

De heilige Auxentios was afkomstig uit Syrië, maar als jongeman kwam hij al naar Constantinopel, waar hij een goede positie kreeg aan het hof van keizer Theodosios de Jongere. Daar kwam hij in aanraking met de econoom van de Grote Kerk, de heilige Markianos, een priester met grote geestelijke gaven. Hij hielp deze met zijn veelvuldige goede werken, en legde zich toe op het bestuderen van de Heilige Schrift, maar langzamerhand wist hij zich geroepen tot een meer beschouwende leven. Hij werd monnik, ging naar Bythinië en vestigde zich op de Oxiaberg, niet ver van Chalcedon.

Hij deed zijn lichaam geweld aan en richtte zijn geest volkomen op God; maar tegelijk groeide in hem een grote liefde voor de mensen en een diepe bewogenheid met hun noden. Zo werd hij eens gevonden door een groep herders, die op zoek waren naar afgedwaald vee. Als vanzelfsprekend vertelde hij hun waar ze hun dieren konden vinden, ver weg, aan de andere kant van de berg. Toen die daar inderdaad werden aangetroffen, vertelden  de verbaasde herders vol bewondering aan iedereen dat er een Heilige was komen wonen op de berg. Mensen kwamen eerst uit nieuwsgierigheid, maar al spoedig kwamen zij om raad te vragen in allerlei soorten moeilijkheden, en het bleek dat het gebed van Auxentios vaak op wonderbare wijze werd verhoord.

Om zijn wijsheid, zijn naar buiten stralende liefde tot God, en zijn onwankelbare gehechtheid aan het orthodox geloof, werd hij geroepen om aanwezig te zijn op het 4e Oecumenisch Concilie van Chalcedon, waar hij getuigenis aflegde tegen de aanhangers van Eutyches en Nestorios.

Teruggekeerd in zijn cel opende hij in 549 plotseling de deur en riep tot zijn leerlingen dat de grote Simeon ( de Zuilheilige) zojuist ontslapen was. Uit latere berichten bleek dit de nauwkeurige waarheid te zijn.

God had hem de gave van de wonderbaarlijke genezingen verleend, en veel blinden, melaatsen, verlamden en bezetenen werden door hem genezen. Maar hij poogde altijd zijn gave te verbergen. Wanneer men hem vroeg om zijn gebed dan wees hij het af met de woorden dat hij maar een zondig mens was. Na sterk aandringen vroeg hij aan alle aanwezigen om rond de zieke te komen staan en gezamenlijk te bidden, want God zou hun geloof verhoren.

Zo werd hij de geestelijke vader van heel Bythinië : veel zielen zijn door hem tot inkleer gekomen en vaak werden door zulke bekeerlingen werd kloosters gesticht met zegen van Auxentios, die ze daardoor onder de bescherming bracht van zijn gebed. Hij stierf in hoge ouderdom in 470, en liet zulk een indruk na dat de Oxiaberg sindsdien de Auwentiosberg heet.

Uit : Heiligenlevens voor elke dag. Uitg.Orth.klooster Den Haag