Nieuwsberichten : Bartholomeÿs…Lambeth conferentie te Londen

 

  Bartholomaios: ‘Geen dubbel geünieerden’
geplaatst: maandag, 14 juli 2008, 16.44 uur

De oecumenisch patriarch van Constantinopel heeft geruchten tegengesproken dat de met Rome geünieerde orthodoxe Kerken ook een unie met Constantinopel zouden kunnen aangaan. Dat meldt de secretaris-generaal van de Heilige Synode van het patriarchaat van Constantinopel, Elpidophoros Lambriniadis.
Bartholomaios heeft zich onlangs voor het eerst duidelijk uitgesproken over de positie van de geünieerde Kerken. “De Moederkerk van Constantinopel staat altijd open voor de terugkeer van haar zonen en dochters”, aldus de patriarch in een interview met de oecumenische organisatie ‘Kyrillos + Methodios’. De oorzaken van de scheidingen van het verleden hebben vandaag geen betekenis meer. Als geünieerde Kerken met het Vaticaan verbonden willen blijven moet duidelijk worden hoe dat nu precies zit, met name ten aanzien van de latere katholieke dogma’s.
Het idee voor een dubbele unie met zowel Rome als Constantinopel werd geopperd door het hoofd van de Oekraïens-katholieke Kerk, patriarch Lubomyr Husar. Deze katholieke Kerk van de Byzantijnse ritus heeft na het schisma van 1054 lange tijd op goede voet gestaan met beide ‘Moederkerken’.
De terughoudende reactie van het patriarchaat wordt beschouwd als een poging de spanningen met dat van Moskou te verminderen. Het patriarchaat van Moskou beschouwt de geünieerde Kerken als een van de grootste obstakels voor de oecumene. (KN/KNA) (Kath.dagblad)


Maandag, 14 juli 2008

INDRUKWEKKENDE VERTEGENWOORDIGING CHRISTELIJKE KERKEN OP LAMBETH

BRUSSEL (KerkNet/ChristianToday) – Straks neemt een indrukwekkend aantal afgevaardigden van andere christelijke Kerken als waarnemer deel aan de belangrijke Lambethconferentie, het tienjaarlijkse overleg van anglicaanse kerkleiders uit de hele wereld. De rooms-katholieke Kerk laat er zich niet alleen vertegenwoordigen door kardinaal Walter Kasper, de voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Eenheid van de Christenen, maar evenzeer door kardinaal Ivan Dias, het hoofd van de Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren. Zijn aanwezigheid is niet onbelangrijk, als men bedenkt dat de dreigende breuk binnen de 77 miljoen tellende anglicaanse wereldgemeenschap ook deels het gevolg is van het feit dat de visie van christelijke kerkleiders in het liberale Westen en hun collega’s in het Zuiden steeds verder uit elkaar dreigen te liggen. Andere zwaargewichten uit de oecumenische wereld die Lambeth volgen zijn de secretaris van de Wereldraad van Kerken, Samuel Kobia, de secretaris van de Lutherse Wereldbond, Ishmael Noko, en de Grieks-orthodoxe patriarch Theophilus III van Jeruzalem. Ook het oecumenische patriarchaat van Jeruzalem, de Wereldalliantie van Hervormde en Gereformeerde Kerken, de Armeense Kerk, methodisten en de Evangelische Alliantie stuurden een waarnemer.

(Kerknet)

 Laatste Nieuwsberichten

 

Synode vergeeft bisschop die te communie ging

BOEKAREST (ANP) – De synode van de Roemeens-Orthodoxe Kerk vergeeft een bisschop die tijdens een katholieke mis te communie is gegaan. De synode heeft wel te verstaan gegeven dat geestelijken die buiten hun eigen kerk de communie ontvangen, het risico lopen te worden geëxcommuniceerd.

Dat heeft het Amerikaanse katholieke persbureau CNA vrijdag gemeld. Orthodoxen hadden bisschop Nicolae Corneanu van Banat gekritiseerd, omdat hij op 25 mei tijdens een Grieks-katholieke mis naar voren was gegaan om de communie te ontvangen. ,,De heilige eucharistie is geen middel en geen stadium tot de eenheid van de christelijke kerk, maar de diepste manifestatie van de eenheid van de kerk, het hoogtepunt daarvan”, onderstreept de synode.

Ook jegens bisschop Sofronie van Oradea was de synode mild. Hij wijdde aan de vooravond van het orthodoxe kerstfeest samen met de Grieks-katholieke bisschop van zijn stad water, maar ook hem is vergiffenis geschonken.

Zaterdag, 12 juli 2008 Kat.Nederland

RELIGIEUZE GEMEENSCHAPPEN IN BOSNIË-HERZEGOVINA WILLEN GEBOUWEN TERUG

BRUSSEL (KerkNet/RadVat) – De interreligieuze raad van Bosnië-Herzegovina vraagt de teruggave van het orthodoxe priesterseminarie in Sarajevo. De Bosnische overheid moet ook de andere gebouwen van de Servisch-orthodoxe Kerk teruggeven. "Ook de andere Kerken en religieuze gemeenschappen willen hun gebouwen terug", schrijft de verklaring van de raad, die meeondertekend werd door kardinaal Vinko Puljic. De tekst veroordeelt ook de hemeltergende passiviteit van de Bosnische overheid. Na de machtsovername door aanhangers van Tito, werden in 1945 gebouwen van de christelijke Kerken en religieuze gemeenschappen aangeslagen. Sinds de onafhankelijkheid van Bosnië-Herzegovina vragen de religieuze gemeenschappen de teruggave van die gebouwen. In de verklaring schrijven de religieuze leiders dat zij geen genoegen zullen nemen met een compensatie. "De gebouwen moeten in natura teruggegeven worden."

(Kerknet)

Hof Straatsburg erkent wettelijke status Oecumenisch Patriarchaat

Hilversum (Van onze redactie) 11 juli 2008 – Door Turkije te veroordelen voor het confisqueren van een weeshuis heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens de wettelijke status van het Oecumenische Patriarchaat erkend.

Eigendom
Het hof oordeelde dinsdag dat Turkije het weeshuis op het eiland Buyukada in de Zee van Marmara niet had mogen bezetten omdat het toebehoorde aan het Patriarchaat van Constantinopel. Het vonnis van het Hof is belangrijk omdat de Turkse overheid tot op heden weigerde het patriarchaat als rechtspersoon te erkennen. Zonder de status van rechtspersoon kan een organisatie geen eigendommen bezitten. Dankzij het vonnis van het Hof, waarvan het gezag ook door Turkije erkend wordt, kan het patriarchaat voortaan aanspraak maken op eigendommen.

Blokkade
In haar vonnis veroordeelt het Hof ook de Turkse wet van 1934 over religieuze stichtingen. Die wet liet de Turkse overheid toe de eigendommen van de verschillende godsdiensten in het land in beslag te nemen. Een in februari goedgekeurde nieuwe wet zou die situatie moeten verbeteren, maar die wet blijft voorlopig geblokkeerd omdat hij die nationale belangen zou ondermijnen.

Schisma
Het patriarchaat van Constantinopel wordt ‘oecumenisch patriarchaat’ genoemd, omdat het bisdom protocollair gezien de leider is van het oosters-orthodoxe christendom. ‘Oecumenisch’ betekent hier ‘wereldwijd’. Tussen de Kerk van Rome en de Kerk van Constantinopel bestond sinds 1054 een schisma, dat in 1965 officieel werd opgeheven. Toch zijn de Katholieke en de Orthodoxe Kerken nog niet echt verenigd.

(Kath.Nederland)

 

 

Moskou betreurt anglicaanse ‘bisschoppin’

 

geplaatst: vrijdag, 11 juli 2008, 12.51 uur

 

 

 

De Russisch-orthodoxe Kerk heeft afwijzend gereageerd op het besluit van de Britse anglicaanse Kerk om vrouwen toe te laten tot het bisschopsambt. Daartoe had de anglicaanse synode maandag besloten. Dat besluit kan leiden tot een scheuring binnen de Kerk zelf en schaadt de banden met andere denominaties.
"Het besluit betekent een grote klap voor de anglicaanse gemeenschap en zal de bestaande interne geschillen vergroten", aldus woordvoerder Igor Vyzhanov van het patriarchaat van Moskou.
"Het is jammer dat tendensen die worden opgelegd door radicale liberalen de Anglicaanse gemeenschap steeds meer domineren", zei Vyzhanov. "Het besluit zal een betreurenswaardig effect hebben op de interkerkelijke betrekkingen, omdat de Church of England steeds verder afdrijft van de apostolische traditie."
Anglicaanse bisschoppen uit de hele wereld komen woensdag in Canterbury bijeen voor de Lambeth Conferentie, de tienjaarlijkse internationale anglicaanse kerkvergadering. Daarbij staan onder meer de wijding van een homoseksuele bisschop in de VS en de zegeningen van homorelaties op de agenda. Ook zal er gesproken worden over vrouwelijke bisschoppen. Meer dan tweehonderd bisschoppen hebben al laten weten de bijeenkomst te zullen boycotten uit protest tegen de vrijzinnigheid van met name de westerse anglicanen.
Het Vaticaan reageerde eerder al in gelijke bewoordingen. De Heilige Stoel sprak van een een historische breuk met de christelijke Leer, die anglicanen en katholieken verder uit elkaar drijven.
Vyzhanov wees erop dat in de geschiedenis van de christelijke Kerken nog nooit sprake is geweest van vrouwelijke bisschoppen. De traditie heeft diepe wortels en een diepe theologische betekenis, die niet gewijzigd kunnen worden uit sociale overwegingen, aldus de hoge vertegenwoordiger van het Moskous patriarchaat.
Christus heeft alleen mannen als apostelen gekozen, hoewel vrouwen de eerste getuigen waren van zijn Verrijzenis. Hij wijst erop dat in de Oosterse traditie veel vrouwelijke heiligen zijn met de de titel gelijk-aan-de-apostelen, vanwege hun buitengewone bijdragen aan de verspreiding en getuigenis van het christendom.
Aartsbisschop Rowan Williams van Canterbury verklaarde tegenover de Synode voor de wijding van vrouwen te zijn. Weigering zou "vernederend" zijn voor de Kerk.
De anglicaanse Kerk kent sinds 1992 vrouwelijke priesters. De eerste vrouwelijke bisschoppen zouden tegen 2012 verwacht kunnen worden. (KN/Novosti)

(Katholiek Nieuwsblad)

 

 Vierde zondag na PInksteren

 

newban


VIERDE ZONDAG NA PINKSTEREN

VADERS VAN DE ZES EERSTE OECUMENISCHE CONCILIES

“Van de hoofdman van Kafarnaüm”


Vaders van de zes eerste oecumenische concilies (450 x 608)

BIJBELLEZINGEN  :  ROMEINEN 6,18-23

 

 U bent bevrijd van de zonde en dienaren geworden van de gerechtigheid. – Sprekend* tot zwakke mensen, druk ik mij erg menselijk uit. – Zoals u eertijds uw ledematen in dienst hebt gesteld van onreinheid en steeds grotere bandeloosheid, zo moet u ze nu in dienst stellen van de gerechtigheid, tot uw heiliging.
      Toen u slaaf was van de zonde, was u vrij ten opzichte van de gerechtigheid.  Welke vruchten hebben uw daden toen opgeleverd? Alleen dingen waarover u zich nu schaamt, want ze liepen uit op de dood.  Maar nu, bevrijd van de zonde en dienstknecht geworden van God, oogst u heiligheid en tenslotte eeuwig leven. Want het loon van de zonde is de dood, maar de gave van God is het eeuwig leven in Christus Jezus onze Heer.

MATTHEUS  8,5-13 :

 Toen hij Kafarnaüm binnenging, kwam er een centurio naar hem toe die hem om hulp smeekte.  ‘Heer,’ zei hij, ‘mijn slaaf ligt thuis verlamd op bed en lijdt hevige pijn.’ Jezus antwoordde hem: ‘Ik zal meegaan en hem genezen.’  Daarop zei de centurio: ‘Heer, ik ben het niet waard dat u onder mijn dak komt, u hoeft alleen maar te spreken en mijn slaaf zal genezen.  Ook ik ben iemand die onder andermans gezag staat en zelf weer soldaten onder zich heeft, en als ik tegen een soldaat zeg: “Ga!” dan gaat hij, en tegen een andere: “Kom!” dan komt hij, en als ik tegen mijn dienaar zeg: “Doe dit!” dan doet hij het.’  Toen Jezus dit hoorde, verbaasde hij zich en hij zei tegen degenen die hem volgden: ‘Ik verzeker jullie: bij niemand in Israël heb ik zo’n groot geloof gevonden. Ik zeg jullie dat velen uit het oosten en uit het westen zullen komen en met Abraham, Isaak en Jakob zullen aanliggen in het koninkrijk van de hemel,  maar de erfgenamen van het koninkrijk zullen worden verbannen naar de uiterste duisternis; daar zullen zij jammeren en knarsetanden.’  Tegen de centurio zei Jezus: ‘Ga naar huis. Zoals u het geloofd hebt, zo zal het gebeuren.’ Op hetzelfde moment genas zijn slaaf.

OVERDENKING :

De honderdman in de lezing van vandaag geeft blijk van moed als hij Jezus vraagt zijn slaaf te genezen. Contact opnemen met een joodse rabbi uit een klein stadje in Galilea was voor een machtig officier in het Romeinse leger politiek gezien geen handige zet. Maar hij aarzelde niet Jezus te benaderen. Waar haalde hij die moed vandaan? Uit dezelfde bron waardoor wij geestelijk dapper kunnen zijn, een gevoel van afhankelijkheid en een groot vertrouwen dat Jezus in staat is ons te helpen.
Hebt u gemerkt hoe dringend en wanhopig de woorden van de honderdman waren? “Heer, mijn slaaf ligt thuis verlamd op bed en lijdt hevige pijn” (Matteüs 8,6). Kennelijk gaf deze man veel om zijn slaaf en wilde hij hem niet zien lijden. Daarom ging hij op zoek naar Jezus, zonder zich iets aan te trekken van de eventuele gevolgen, en deed hij zowel moedig als nederig zijn verzoek.
Deze honderdman was duidelijk om hulp verlegen, maar dat op zich was nog niet voldoende om hem naar Jezus te laten gaan. Hij moet ook geloofd hebben dat Jezus een bijzondere kracht had waardoor Hij in staat was de loop van een ernstige ziekte te stuiten. Hij moet gevoeld hebben dat Jezus in zijn behoefte kon voorzien.
Merk ook op dat de honderdman zijn slaaf niet naar Jezus toe bracht om hem te laten genezen, zoals zoveel anderen hadden gedaan. Hij dacht niet eens dat het voor Jezus nodig was zijn slaaf aan te raken. Het enige wat hij wilde was dat Jezus een uitspraak deed, dan zou de genezing plaatsvinden. Geen wonder dat Jezus zich verwonderde over zijn geloof — en hij was nota bene een heiden!
 Jezus wil ieder van ons hetzelfde soort dapper geloof geven dat deze honderdman aan de dag legde. We weten dat geloof een vrije gave van God is. Maar we weten ook dat we met God moeten meewerken om het geloof vrucht te laten dragen. Het is zaak onze overdreven,complexe verstandelijkheid te laten varen – alsmede onze vrees – en nederig, afhankelijk en in vertrouwen tot Jezus te komen. Denk de volgende keer wanneer u aan de Eucharistie deelneemt aan deze honderdman en zijn geloof wanneer u met hem belijdt: “Heer, ik ben het niet waardig dat Gij onder mijn dak komt, maar spreek en ik zal gezond worden.”

          BRON : Stichting KVC-Helmond

kafarnaum 2

De hoofdman van Kafarnaüm – Egbert codex ca.993

De inbreng van de westerse orthodoxe theologie (Zizioulas Metropoliet)

 

 

 


De inbreng van de westerse orthodoxe theologie


Door Metropoliet Johannes  (Zizioulas)

zizioulas

Toespraak gehouden te Parijs naar aanleiding van het ontvangen van de titel van Doctor honoris causa aan het orthodoxe instituut van Saint-Serge op 10 februari 2008.

De pioniers van de moderne orthodoxe theologie

De eer die mij op dit moment te beurt is gevallen komt van een instelling die in onze tijd een beslissende bijdrage heeft geleverd aan de theologie. Wat zou de theologie vandaag zijn, zonder de bijdragen van een Georges Florovsky, van een Serge Boulgakov, of een Nicolas Afanassieff, om maar enkele te noemen van diegenen die in dit instituut hebben onderricht? Deze namen, zoals ook deze van Vladimir Lossky, hebben een onuitwisbare stempel gedrukt op de hedendaagse theologie, in die mate, dat het grootste deel van de theologie van de 20e eeuw – orthodox zowel als niet-orthodox – als het ware een commentaar is van hun theologisch werk. Persoonlijk heb ik het voorrecht gehad om één van deze grote theologen te mogen ontmoeten, te weten de betreurde Vader Georges Florovsky, die ik als professor had aan de universiteit van Harvard, en waarvan de invloed van beslissende invloed was op mijn denken. En, hoewel ik Vladimir Lossky, noch Nicolas Afanassieff nooit persoonlijk heb ontmoet, was gans mijn theologische arbeid een dialoog met hun bijdrage. Lossky heeft onze geest opengesteld voor de apofatische natuur van de theologie, en heeft ons daardoor bevrijdt van het rationalisme van de moderne schoolse theologie. Afanassieff heeft onze aandacht gevestigd op het centrale karakter van de goddelijke Eucharistie binnen de ecclesiologie. Ik ben op enkele punten niet akkoord geweest met zowel de ene als met de andere, maar dit is een heel natuurlijk gegeven binnen een dialoog. Het blijft een feit, dat alles wat mijn generatie gerealiseerd heeft op het vlak van de theologie, gegrondvest is op de fundamenten die deze grote geesten hebben gelegd.

Het is op deze zuilen van de moderne orthodoxe theologie dat ik op dit moment mijn gedachten richt, dit met een diepe dankbaarheid, en ik bid onze Heer dat Hij ze mag opnemen onder de heiligen, aan de zijde van de grote leraren en herders van Zijn Kerk.

“De orthodoxe Kerk is op dit moment stevig ingeplant in west Europa en Amerika”

Op deze plechtige bijeenkomst is het juist en goed om even dieper na te denken over hun erfenis en over de taak die deze pioniers van de hedendaagse orthodoxe theologie ons hebben nagelaten, en die de basis hebben gelegd van de orthodoxe aanwezigheid in het Westen. Eén van de grote zegeningen van God aan Zijn Kerk op onze dagen is, dat de orthodoxie voortaan geen exclusief ‘Oosterse’ realiteit meer is, iets exotisch, zoals het altijd is geweest in de ogen van de westerse christenen. De orthodoxe Kerk is momenteel sterk ingeplant in west Europa en Amerika, en zij draagt er op een imposante wijze toe bij om te getuigen van het Evangelie van Christus in deze delen van de wereld.

Ziehier, lijkt mij, de belangrijkste bijdragen van de westers orthodoxe theologie:

               1. De westers orthodoxe theologie heeft niet alleen de orthodoxie beter leren kennen, ze heeft ook ertoe bijgedragen dat zij een groter respect geniet in het Westen. Orthodoxe denkers als Nicolas Berdiaev, en verder, Olivier Clément, zijn in dialoog getreden met de westerse filosofische gedachte, terwijl theologen als Florovsky en Lossky de theologie hebben binnengebracht in het centrum van de oecumenische discussies. Het zou niet overdreven zijn te stellen dat het concilie van Vaticanum II niet alleen de orthodoxe theologie in overweging heeft genomen, maar dat het ook in grote mate erdoor is beïnvloed. Katholieke theologen van formaat als een Yves Congar, een Henri de Lubac en anderen, waren in voortdurende dialoog met de orthodoxe theologie, terwijl Vaticanum II de idee ontwikkelde van de katholiciteit van de locale Kerk vanuit de bezieling van de eucharistische ecclesiologie zoals ze voorgesteld is door Nicolas Afanassieff. De westerse orthodoxe theologie heeft de orthodoxe Kerk geplaatst in het centrum van de oecumenische dialoog van onze tijd.

De herwaardering van de pneumatologie en het hesychasme

             2. Nauwkeuriger gezegd heeft de westerse orthodoxe theologie bijgedragen tot een grotere waardering van de pneumatologie binnen de theologische gedachte. Theologen zoals Paul Evdokimov, de betreurde Nikos Nissiotis en Vader Boris Bobrinskoy hebben de christomonistische (alles wordt tot Christus herleidt -nvdv) tendensen in de westerse theologie bekritiseerd en hebben de orthodoxen zelf bewuster gemaakt van het belang van de Heilige Geest in het leven van de Kerk. Dit alles heeft belangrijke gevolgen gehad, niet alleen theologisch, maar ook binnen de domeinen van de spiritualiteit en de eredienst voor alle christelijke gemeenschappen.

            3. Het in ere houden van de theologie van de heilige Gregorios Palamas, voornamelijk zoals ze benadrukt werd in de theologische kringen van dit instituut, is ook een van de beslissende bijdragen van de westerse orthodoxe theologie. Hier moeten wij nog Vladimir Lossky in herinnering brengen voor wat het eigen theologische aspect betreft, en ook de betreurde Jean Meyendorff, die de eerste kritische editie van de werken van Palamas heeft tot stand gebracht. Alsook talrijke studies over de theologie van deze Griekse Vader. Een onmetelijke belangstelling voor het hesychasme, in de gehele orthodoxe wereld, is hier het gevolg van, vooral met de kritische uitgave van de teksten van Palamas door de betreurde professor Panayotis Christou in Griekenland en de theologische studies gerealiseerd door de betreurde vader Dumitru Staniloaë over de hesychastische theologie, in Roemenië. Aspecten van deze theologie, zoals het onderscheid tussen essentie en energieën van God, zijn vandaag de dag gemeengoed geworden binnen de orthodoxe theologie, en  hoewel sommigen, zoals ik, het nodig achten een buitensporig neopalamisme te moeten bekritiseren, kan niemand het feit ontkennen dat deze eminente Kerkvader veel verschuldigd is aan de westerse orthodoxe theologen, namelijk, dat zij het voor de eerste keer geplaatst hebben  in het centrum van de orthodoxe theologie.

De vernieuwing van het liturgische leven en van de spiritualiteit

            4. Een andere dimensie van de theologie is door de westerse orthodoxe theologen naar voor gebracht: deze van de liturgie, en in het bijzonder, van de e
ucharistie
. In verband met de eucharistische ecclesiologie heeft de betreurde vader Alexandre Schmemann datgene wat Afanassieff tot stand heeft gebracht vervolledigd en uitgebreid. De orthodoxen zijn ertoe gebracht om het centrale karakter van het liturgische leven in al de aspecten van de theologie en de spiritualiteit meer te gaan appreciëren, ondanks het feit dat de orthodoxen het gedurende de ganse geschiedenis anders hadden beleefd, het is iets wat de schoolse orthodoxe theologie had verwaarloosd te doen.

Daaraan is het te danken dat vele dwalingen zijn rechtgezet, voornamelijk o.a. de buitensporig zeldzame deelname aan de heilige communie enz. Men kan hier spreken van een liturgische renaissance in de orthodoxe kerk van vandaag die te wijten is aan de ontplooiing van de liturgische en eucharistische theologie binnen de westerse en hedendaagse orthodoxe theologie.

               5. Wij moeten ook het belang van de westerse orthodoxe theologie vermelden voor de ontwikkeling van het monastieke leven binnen de orthodoxe Kerk overal ter wereld. Door de theologie meer als een empirisch gegeven te benaderen dan als een intellectueel gegeven, de moderne orthodoxe theologie sluit nauwkeuriger aan bij mystieke en ascetische theologen als de Heilige Symeon de Nieuwe Theoloog en de Hesychasten, wat van invloed is op de wederzijdse beïnvloeding van de ascetische theologie en de dogmatische theologie.

Grote monastieke figuren zoals de betreurde vader Sophrony van Essex in Engeland, hebben de theologie binnengebracht in het ascetische leven, terwijl vader Dumitru Staniloaë in Roemenië het tegenovergestelde heeft gedaan door een empirische benadering van de leer te geven. Dit heeft westerse christenen tot de orthodoxie gebracht, en het heeft zo bijgedragen tot een versterking van de orthodoxe aanwezigheid in het westen.

“De toekomst van de eucharistische ecclesiologie”

Dit zijn maar enkele van de belangrijkste bijdragen die de westerse orthodoxe theologie in het verleden heeft bijgebracht aan de orthodoxe oikoumenè . Maar hoe zit het voor de toekomst? Wat is het belang ervan voor de toekomst van de orthodoxie? Ik zal hierop proberen te antwoorden door enkele bescheiden overwegingen naar voor te brengen.

Ik zal beginnen met de toekomst van de eucharistische ecclesiologie. Nauw verbonden met deze vraag is het feit, dat weldra veel belangrijke problemen tot uiting zullen komen binnen de orthodoxe Kerk. Het eerste probleem dat zich stelt, is het probleem dat ontstaan is door de zogenaamde orthodoxe diaspora. De eucharistische ecclesiologie eist dat er slechts één lokale Kerk is in elke plaats, verenigt in één enkele eucharistie, onder één enkele bisschop. Wij weten allen dat dit principe niet wordt gerespecteerd. Dit feit schept een tegenstelling tussen theologie en leven, tussen theorie en praktijk. Als deze situatie nog lang op deze weg zal voortgaan, zal de eucharistische ecclesiologie een grap worden. Het probleem van de orthodoxe diaspora moet zonder uitstel opgelost worden. De orthodoxe Kerk in het westen kan niet meer georganiseerd worden op een nationale basis. Zij moet gevormd worden vanuit haar lokale dimensie, en niet vanuit een nationaliteit.

Het andere probleem dat verbonden is met de eucharistische ecclesiologie en waar de orthodoxe Kerk al mee werd geconfronteerd is de moeilijkheid om de individuele vroomheid te verzoenen met het kerkelijke ethos. De eucharistische ecclesiologie is van nature anti-individualistisch. De vroomheid van haar kant heeft de neiging om individualistisch te zijn. In onze moderne wereld, die gekenmerkt wordt door mobiliteit, is het moeilijk voor de lokale Kerken om stabiele gemeenschappen te blijven van mensen die elkaar goed kennen en die verenigd zijn in de communie. Er is dus een tendens onder de orthodoxen om naar gelijk welke eucharistische gemeenschap te gaan, volgens hun voorkeur, en voorbijgaan aan het feit dat zij behoren tot een bepaalde lokale Kerk. Als dit zo doorgaat, zal het individualisme weldra de kerk overspoelen. De horizontale dimensie van de eucharistie zal daardoor verdwijnen en de Kerk zal verdwijnen.

“De eenheid van de Kerk op het regionale en universele niveau”

Dit gevaar kan verder geaccentueerd worden door een ander nieuw feit. De groeiende autoriteit van het monachisme kan ertoe leiden dat het bisschoppelijk ministerie overbodig wordt in de Kerk. De eucharistische ecclesiologie die niet gecentreerd is op de bisschop – dit is één van de zwakke punten uit de ecclesiologie van Afanassieff – maakt van de bisschop gewoon een beheerder en niet de eucharistische proestôs (= hij die voorgaat, de eerste – nvdv). Dit stelt het sacramentele fundament van de bisschoppelijke autoriteit binnen de Kerk in vraag en leidt tot een scheiding tussen de leer en het canonieke recht. Behalve in de eucharistie moeten de bisschop en de lokale Kerk onderling afhankelijk zijn, anders kan de eucharistische ecclesiologie een echt gevaar worden voor de orthodoxe Kerk van de toekomst.

Identieke bemerkingen kunnen gemaakt worden vanuit het standpunt van de éénheid van de Kerk op regionaal en universeel niveau. Indien de eucharistische ecclesiologie beperkt wordt tot de lokale Kerk, dan zullen wij de kerkelijke éénheid op het niveau van de geografische regio’s veel ruimer moeten beschouwen, namelijk als een eenvoudige administratieve zaak. Dit zou belangrijke gevolgen hebben zowel voor de éénheid van de orthodoxe Kerken zelf als voor hun gesprekken met de katholieken, die aan de universele Kerk een fundamenteel belang willen toekennen. De eucharistische ecclesiologie zal essentieel zijn voor de toekomst van de theologische dialoog, voornamelijk tussen orthodoxen en katholieken. Wij moeten ons richten naar deze theologie als naar onze gids in onze oecumenische relaties, maar wij moeten haar tegelijkertijd bevrijden van haar oorspronkelijk ‘lokalisme‘.

Ten overstaan van de uitdagingen van de huidige wereld “het geloof duiden in existentiële termen”

De toekomst – die al voor de deur staat- brengt nieuwe problemen met zich mee, problemen waarmee de orthodoxie in het verleden niet mee geconfronteerd werd. Sta mij toe hier enkele ervan te vermelden en tegelijk het belang van de erfenis van de westerse orthodoxe theologie te onderstrepen om hieraan het hoofd te bieden.

Er is op de eerste plaats, de snelle omvorming van de westerse samenlevingen in multiculturele gemeenschappen. De orthodoxe theologie moet het hoofd bieden aan het feit dat de zogenaamde ‘orthodoxe landen’ in hun zuivere vorm niet meer zullen bestaan. De westerse orthodoxie, die geleerd heeft om te bestaan in een niet-orthodoxe omgeving, moet haar ervaringen doorgeven aan de rest van de orthodoxe Kerken. Niet alleen over hoe te overleven, maar ook hoe zij hun niet-orthodoxe omgeving kunnen beïnvloeden. De oecumenische dialoog is voor de toekomst een conditio sine qua non voor de orthodoxe theologie. En ze moet in de praktijk niet alleen de christenen insluiten, maar ook de andere religies. Anders zal de orthodoxe Kerk zich zien omvormen tot een “getto”, onbekwaam om een rol te spelen
in de maatschappij.

Daarom moet de orthodoxe theologie voorbereid zijn om haar geloof te vertolken in existentiële termen. Twee gebieden in het bijzonder doen beroep op dergelijke interpretatie. Het eerste heeft betrekking op de existentiële noden van de menselijke persoon. Er bestaat in onze tijd een groeiende bezorgdheid met betrekking tot de waardigheid en de menselijke vrijheid, een bezorgdheid die vooral te wijten is aan de ontwikkeling van de technologie en de wetenschap. Het cruciale thema van de theologie in onze tijd zou moeten zijn: wat betekent de Persoon. De orthodoxe theologie zou moeten putten uit haar rijke theologische traditie, voornamelijk uit de leer over de Heilige Drie-Eenheid, een begrijpen van de menselijke persoon die in staat is de existentiële zorgen van het menselijke wezen in onze tijd tegemoet te treden.

Het ander probleem waarmee de mensheid vandaag wordt geconfronteerd is de ecologische crisis. De orthodoxe theologie heeft in het verleden dit probleem niet in overweging genomen, omdat dit probleem toen nog niet bestond. Het is de plicht van de orthodoxe theologie van vandaag om haar theologische traditie te interpreteren in de richting van dit probleem. De eucharistische theologie en de ascetische ervaring kunnen onschatbare bronnen zijn van inspiratie voor de ontwikkeling van een ‘ecologische theologie’, zo sterk noodzakelijk vandaag.

“De orthodoxe Traditie interpreteren voor de wereld”

De orthodoxe theologie kan niet functioneren in een culturele leegte.(…) Zij is dus geroepen om een belangrijke rol te spelen door de orthodoxe Traditie te interpreteren voor de wereld. Deze moeilijke taak kan niet volbracht worden als wij ons isoleren van andere christenen die hier in het Westen leven, want de problemen zijn onze gemeenschappelijke problemen. Een dialoog met de cultuur tegelijk met de oecumenische dialoog moet nagestreefd worden.

Wij zijn allen dankbaar voor hen die de orthodoxe stem hebben laten horen en die respect hebben afgedwongen in het Westen. Dat de Heer hun werk zegene opdat zij ook voor de toekomst hun vruchten mogen dragen.     

Uit SOP Maart 2008, vertaling : Kris Biesbroeck

Derde zondag na Pinksteren : De Leliën des velds

 

Derde zondag na Pinksteren :

de Leliën des velds

leerlingen

Jezus en Zijn leerlingen

Romeinen 5,1-10

Daar we door hert geloof gerechtvaardigd zijn, zo laat ons de vrede bewaren met God door Jezus christus, onze heer. Door Hem hebben we door het geloof toegang verkregen tot deze genade, waarin we vast zijn komen te staan; door Hem ook roemen we in de hoop op de heerlijkheid Gods. En hierin niet alleen, maar zelfs in de wederwaardigheden gaan we roemen, omdat we weten, dat wederwaardigheid geduld voortbrengt, geduld beproefde deugd, beproefde deugd weer hoop. Welnu, de hoop wordt niet beschaamd, omdat de liefde Gods is uitgestort in onze harten door de Heilige Geest, die ons geschonken is.

Mattheüs 6,22-33

Het oog is de lamp van het lichaam. Als het oog goed is, zal heel uw lichaam verlicht zijn. Maar deugd uw oog niet, dan zal heel uw lichaam in het duister zijn. Zo dus het licht, dat in u is, duisternis wordt, hoe groot zal die duisternis zijn ! Niemand kan twee heren dienen; hij zal of de ene haten en de andere beminnen, of den ene aanhangen en de andere verachten. Gij kunt God niet dienen en de mammon. Daarom zeg ik u : Wees niet bezorgd voor uw leven, wat gij zult eten of drinken; noch voor uw lichaam, waarmee gij u zult kleden. Is het leven niet meer dan het voedsel, en het lichaam niet meer dan de kleding ? Ziet de vogels in de lucht; ze zaaien noch maaien, en verzamelen niet in schuren; en toch voedt ze uw hemelse Vader. Zijt gij dan niet meer waard dan zij ? En wie van u kan door zijn tobben één el toevoegen aan zijn levensweg ? en wat zijt gij over kleding bekommerd ? Denkt aan de lelies op het veld, hoe ze groeien ; ze werken niet, en spinnen niet. En toch zeg ik u, dat zelfs salomon niet gekleed was als een van deze. Als God nu het kruid op het veld, dat vandaag nog bestaat en morgen in de oven wordt geworpen, zo aankleedt, hoeveel te meer dan u kleingelovigen ?