Week na Hemelvaart : Vaders van Nicea

 


Zondag na Hemelvaart

 VADERS VAN NICEA


Vaders eerste oecumenisch concilie

Kondakion :

De Verkondiging der Apostelen, evenals de dogma’s van de Vaderen, bewaren de Kerk in eenheid van Geloof. Zij draagt het bruilofskleed der waarheid, geweven door de Theologie vanuit de hoge, om het grote geloofsmysterie recht te prediken en te verheerlijken

Prokimen :

Gezegend zijt Gij, Heer, God onzer Vaderen, en lofwaardig en heerlijk is Uw Naam in eeuwigheid. (Dan.3,26,55)

Gij zijt rechtvaardig in alles wat Gij aan ons hebt gedaan : al Uw werken zijn waarheid.

Gezegend zijt Gij dier zetelt op de troon der heerlijkheid van Uw Koninkrijk.


 

Het Concilie van Nicea

Op de 7e zondag na Pasen vieren wij de God-gewijde Vaders van het eerste Oecumenisch Concilie.

Reeds in de eerste eeuwen werd dit Concilie herdacht. De Heer Jezus deed aan de kerk de grote belofte : ‘Ik wil Mijn Kerk bouwen, en de poorten der hel zullen haar niet overweldigen’ (Mt.16.18)

Alhoewel de Kerk grote vervolgingen heeft moeten doorstaan, toch heeft ze gezegevierd. De Heilige Martelaren gaven het getuigenis van de waarheid van Gods Woord. Ze werden ervoor ter dood gebracht. Maar het zwaard van de vervolgers werd vernietigd door het kruis van Christus.

De vervolgingen van de Christenen nam een einde in de 4e eeuw, maar ketterijen stonden binnen de Kerk zelf op, o.a. het Arianisme. Arius was een priester uit Alexandrië, een zeer trotse man, vol ambitie. Hij ontkende de goddelijke natuur van  Christus en Zijn gelijkheid met God de Vader. Valselijk getuigde hij dat de Redder niet consubstantieel is met de Vader, maar enkel een geschapen zijn.

Een lokaal concilie met Patriarch Alexander van Alexandrië veroordeelde de valse leer van Arius. Desondanks verspreidde zijn valse leer zich over het ganse Oosten. Hij kreeg zelfs steun van sommige Oosterse bisschoppen.

Keizer Constantijn onderzocht die leer. Hij consulteerde bisschop Hosius van Cordova, die de Keizer meedeelde dat de ketterij één van de gevaarlijkste was tegen  het meest fundamentele dogma van de Kerk. Zo besloot de Keizer om een Oecumenisch Concilie bijeen te roepen . In 325 kwamen 318 bisschoppen samen in Nicea. Zij vertegenwoordigden de Christelijke kerken van verschillende landen.

Onder de bisschoppen waren er ook veel belijders, die de vervolgingen nog hadden meegemaakt. Ook grote namen uit de Kerk waren aanwezig zoals : de Heilige Nikolaas van Myra in Lycia, de heilige Spiridon bisschop van Tremithios en anderen.

Keizer Constantijn nam aan alle sessies deel.

Arius bleef arogant, maar werd geëxcommuniceerd.

Tevens werd door het Concilie het Symbolum van het geloof vastgelegd : het Credo van Nicea. Er werd ook beslist dat het Christelijk paasfeest nooit mag samenvallen met het Joodse Paasfeest, maar op de eerste zondag na de eerste volle maan van de Lente.

Betekenis van de hemelvaart van Christus

 

“In heerlijkheid zijt Gij opgestegen, o Christus onze God,

Gij hebt Uw leerlingen verblijd door de belofte van de Heilige Geest,

want door Uw zegen leerden zij, dat Gij de Zoon van God zijt,

en de Verlosser van de wereld”

(troparion van het feest)

 Indien we aandachtig de teksten en hymnen van het feest beleven dan ontdekken we dat Hemelvaart een einde is maar ook een begin is van iets. Het is de zo duidelijke overgang van het begin van de Handelingen der Apostelen, het vijfde Evangelie: de woorden en daden van het mensgeworden Woord zijn volbracht, de prediking en de handelingen van zijn discipelen beginnen.

Het ene aspect is gericht op de hemelse eeuwigheid, het andere aspect op de aardse tijdelijkheid. Het ene duidt op de vervulling van de tijden en momenten waaraan de Zoon zich had onderworpen uit gehoorzaamheid aan de Vader en uit liefde voor de mensen; kortom het volbrengen van de heilseconomie. Het andere duidt op de ons resterende tijd, de ons geboden gelegenheid om de werken van de Heer openbaar te maken door te getuigen. De kerk spreekt wel degelijk over de handelingen der apostelen.

Vandaar ook een dubbele verwachting: deze van ons mensen die hopen in de tijd op een verre of nabije komst van de Heer en deze andere verwachting van de Heer in de eeuwigheid van de hemel, Zijn wachten op het aardse oordeel.

De Godmens Jezus Christus heeft zijn historische manifestatie nu beëindigd. Maar alle mensen hebben de heiligheid nog niet bereikt, de geschiedenis is nog niet volbracht, zij is nog in wording, ingeschreven in de tijd. Maar dit wordt ook verder gedragen in de eeuwigheid van God onder de vorm van een God die wacht, geduldig, als de vader in de parabel van de verloren zoon, die de mens liefheeft.

Deze gebeurtenis van Hemelvaart vervult zich over dagen, wat duidt op een overbrugging van twee aspecten, twee verwachtingen, die heden worden geopenbaard. Als christen kunnen wij de opgang van Hemelvaart niet enkel letterlijk begrijpen. De Olijfberg is de plaats van de Hemelvaart. De hemel in het religieuze symbolisme duidt op een hoogte, centrum, opgang en onbereik-baarheid. De Berg staat dichter bij de Hemel, vandaar het heilige karakter van bergen in alle godsdiensten; het is de ontmoetingsplaats tussen de hemel en de aarde. De Hemelvaart is dus het overstijgen van de wereldse orde en ruimte van de mensheid.

God heeft begrip voor de wereldse lotgevallen die wij zijn, Hij heeft geduld zolang de nieuwe mensheid niet gerealiseerd is in Christus, door de kracht van de Heilige Geest, die komende is met Pinksteren. Maar Hemelvaart gaat ook ons aan, diegenen die getuigen van het mensgeworden Woord, tot het einde der tijden. De duur van onze getuigenis is ongekend, wij weten niet wanneer wij de limieten van onze tijd zullen hebben bereikt.

Met het feest van Hemelvaart beleven wij één van de wonderbaarlijkste mysteries van het christendom. Het is het mysterie van de vereniging van de menselijke natuur, verheerlijkt in Jezus Christus, in de goddelijke natuur, van de aanwezigheid van de materie in de “hemel”; een mysterie gerealiseerd door God in Jezus Christus. Het is het mysterie van de godmenselijkheid. De Griekse benaming van het feest “Analèpsis” vestigt er onze aandacht op. Dit woord betekent opnieuw herstellen, heropnemen, het onvolmaakte vervolmaken; het gaat dus om een beeldspraak want voor God bestaat geen ruimte, geen tijd, geen dimensies; het zijn beelden in woorden om de goddelijke natuur van de Alheilige Drie-Eenheid aan te duiden waarin de ganse schepping baadt.

“Nadat Gij de heilsorde had volbracht omwille van ons,

En het hemelse met het aardse verenigd had,

Zijt Gij in heerlijkheid opgestegen, Christus onze God,

Zonder van ons heen te gaan, zodat er geen scheiding kwam,

En hen die Gij liefhebt, roept Gij toe: Ik ben met u en niemand tegen u”

(kondakion van het feest)

Aan ons om onze hemelvaart te ondernemen, om te herstellen, opnieuw op te nemen wat verloren dreigt te gaan. Daarvoor leven we verder in de tijd, de tijd van het begin en het einde, de tijd van een permanent einde en de tijd van een permanent begin. Het feest van Hemelvaart is hiervan het principe en het archetype. Het feest van Pinksteren als gevolg van het feest van Hemelvaart zal ons de kracht geven om te begrijpen dat we de Godmens moet volgen, in ons herstellen en ons ernaar te vormen op weg naar de heiligheid van onze totale mens, naar lichaam en ziel.

vader Dominique

 

Nadat Gij de heilsorde had volbracht,

en het hemelse met het aardse verenigd had,

zijt Gij opgestegen in heerlijkheid, o Christus onze God,

zonder van ons heen te gaan zodat er geen scheiding kwam.

En hun die Gij liefhebt, roept Gij toe :

Ik ben met u, en niemand tegen u.

Kondakion van Hemelvaart