Didachè in het GRIEKS

ΔΙΔΑΧΗ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Διδαχὴ κυρίου διὰ τῶν δώδεκα ἀποστόλων τοῖς ἔθνεσιν.

I

  1. Ὁδοὶ δύο εἰσί, μία τῆς ζωῆς καὶ μία τοῦ θανάτου, διαφορὰ δὲ πολλὴ μεταξὺ τῶν δύο ὁδῶν.
  2. Ἡ μὲν οὖν τῆς ζωῆς ἐστιν αὕτη· πρῶτον ἀγαπησεις τὸν θεὸν τὸν ποιήσαντά σε, δεύτερον τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν· πάντα δὲ ὅσα ἐὰν θελήσῃς μὴ γίνεσθαί σοι, καὶ σὺ ἄλλῳ μὴ ποίει. 3. Τούτων δὲ τῶν λόγων ἡ διδαχή ἐστιν αὕτη· εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμῖν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν ὑμῶν, νηστεύετε δὲ ὑπὲρ τῶν διωκότων ὑμᾶς· ποία γὰρ χάρις, ἐὰν ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς; οὐχὶ καὶ τὰ ἔθνη τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν; ὑμεῖς δὲ ἀγαπᾶτε τοὺς μισοῦντας ὑμᾶς, καὶ οὐχ ἕξετε ἐχτρόν. 4. ἀπέχου τῶν σαρκικῶν καὶ σωματικῶν ἐπιθυμιῶν· ἐὰν τίς σοι δῷ ῥάπισμα εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἔσῃ τέλειος· ἐὰν ἀγγαρεύσῃ σέ τις μίλιον ἕν, ὕπαγε μεταυτοῦ δύο· ἐὰν ἄρῃ τις τὸ ἱμάτιόν σου, δὸς αὐτῳ καὶ τὸν χιτῶνα· ἐὰν λάβῃ τις ἀπὸ σοῦ τὸ σόν, μὴ ἀπαίτει· οὐδὲ γὰρ δύνασαι. 5. παντὶ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου καὶ μὴ ἀπαίτει· πᾶσι γὰρ θέλει δίδοσθαι ὁ πατὴρ ἐκ τῶν ἰδίων χαρισμάτων. μακάριος ὁ διδοὺς κατὰ τὴν ἐντολήν· ἀθῷος γάρ ἐστιν. οὐαὶ τῷ λαμβάνοντι· εἰ μεν γὰρ γὰρ χρείαν ἔχων λαμβάνει τις, ἀθῷος ἔσται· ὁ δὲ μὴ χρείαν ἔχων δώσει δίκην, ἱνατί ἔλαβε καὶ εἰς τί· ἐν συνοχῇ δὲ γενόμενος ἐξετασθήσεται περὶ ὧν ἔπραξε, καὶ οὐκ ἐξελεύσεται ἐκεῖθεν, μέχρις οὗ ἀποδῷ τὸν ἔσχατον κοδράντην. 6. ἀλλὰ καὶ περὶ τούτου δὲ εἴρηται· Ἱδρωσάτω ἡ ἐλεημοσύνη σου εἰς τὰς χεῖράς σου, μέχρις ἂν γνῷς τίνι δῷς.

II

  1. Δευτέρα δὲ ἐντολὴ τῆς διδαχῆς· 2. οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ παιδοφθορήσεις, οὐ πορνεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ μαγεύσεις, οὐ φαρμακεύσεις, οὐ φονεύσεις τ´κνον ἐν φθορᾷ, οὐδὲ γεννηθὲν ἀποκτενεῖς, οὐκ ἐπιθυμήσεις τὰ τοῦ πλησίον. 3. οὐκ ἐπιορκήσεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, οὐ κακολογήσεις, οὐ μνησικακήσεις. 4. οὐκ ἔσῃ διγνώμων οὐδὲ δίγλωσσος· παγὶς γὰρ θανάτου ἡ διγλωσσία. 5. οὐκ ἔσται ὁ λόγος σου ψευδής, οὐ κενός, ἀλλὰ μεμεστωμένος πράξει. 6. οὐκ ἔσῃ πλεονέκτης οὐδὲ ἅρπαξ οὐδὲ ὑποκριτὴς οὐδὲ κακοήθης οὐδὲ ὑπερήφανος. οὐ λήψῃ βουλὴν πονηρὰν κατὰ τοῦ πλησίον σου. 7. οὐ μισήσεις πάντα ἄνθρώπον, ἀλλὰ οὓς μὲν ἐλέγξεις, περὶ δὲ ὧν προσεύξῃ, οὓς δὲ ἀγαπήσεις ὑπὲρ τὴν ψυχήν σου.

III

  1. Τέκνον μου, φεῦγε ἀπὸ παντὸς πονηροῦ καὶ ἀπὸ παντὸς ὁμοίου αὐτου. 2. μὴ γίνου ὀργίλος, ὁδηγεῖ γὰρ ἡ ὀργὴ πρὸς τὸν φόνον, μηδὲ ζηλωτὴς μηδὲ ἐπιστικὸς μηδὲ θυμικός· ἐκ γὰρ τούτων ἁπάντων φόνοι γεννῶνται. 3. τέκνον μου, μὴ γίνου ἐπιθυμητής, ὁδηγεῖ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τὴν πορνείαν, μηδὲ αἰσχχρολόγος μηδὲ υψηλόφθαλμος· ἐκ γὰρ τούτων ἁπαντων μοιχεῖαι γεννῶνται. 4. τέκνον μου, μὴ γίνου οἰωνοσκόπος, ἐπειδὴ ὁδηγεῖ εἰς τὴν εἰδωλολοατρίαν, μηδὲ ἐπαοιδὸς μηδὲ μαθηματικὸς μηδὲ περικαθαθαίρων, μηδὲ θέλε αὐτὰ βλέπειν· ἐκ γὰρ τούτων ἁπάντων εἰδωλολατρία γεννᾶται. 5. τέκνον μου, μὴ γίνου ψεύστης, ἐπειδὴ ὁδηγεῖ τὸ ψεῦσμα εἰς τὴν κλοπήν, μηδὲ φιλάργυρος μηδὲ κενόδοξος· ἐκ γὰρ τούτων ἁπάντων κλοπαὶ γεννῶνται. 6. τέκνον μου, μὴ γίνου γόγγυσος, ἐπειδὴ ὁδηγεῖ εἰς τὴν βλασφημίαν, μηδὲ αὐθάδης μηδὲ πονηρόφρων· ἐκ γὰρ τούτων ἁπάντων βλασφημίαι γεννῶνται. 7. ἴσθι δὲ πραΰς, ἐπεὶ οἱ πραεῖς κληρονομήσουσι τὴν γῆν. 8. γίνου μακρόθυμος καὶ ἐλεήμων καὶ ἄκακος καὶ ἡσύχιος καὶ ἀγαθὸς καὶ τρέμων τοὺς λόγους διὰ παντός, οὓς ἤκουσας. 9. οὐχ ὑψώσεις σεαυτὸν οὐδὲ δώσεις τῇ ψυχῇ σου θράσος. οὐ κολληθήσεται ἡ ψυχή σου μετὰ ὑψηλῶν, ἀλλὰ μετὰ δικαίων καὶ ταπεινῶν ἀναστραφήσῃ. 10. τὰ συμβαίνοντά σοι ἐνεργήματα ὡς ἀγαθὰ προσδέξῃ, εἰδὼς ὅτι ἄτερ θεοῦ οὐδὲν γίνεται.

IV

  1. Τέκνον μου, τοῦ λαλοῦντός σοι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ μνησθήσῃ νυκτὸς καὶ ἡμέρας, τιμήσεις δὲ αὐτὸν ὡς κύριον· ὅθεν γὰρ ἡ κυριότης λαλεῖται, ἐκεῖ κύριός ἐστιν. 2. ἐκζητήσεις δὲ καθἡμέραν τὰ πρόσωπα τῶν ἁγίων, ἵνα ἐπαναπαῇς τοῖς λόγοις αὐτῶν. 3. οὐ ποθήσεις σχίσμα, εἰρηνεύσεις δὲ μαχομένους· κρινεῖς δικαίως, οὐ λήψῃ πρόσωπον ἐλέγξαι ἐπὶ παραπτώμασιν. 4. οὐ διψυχήσεις, πότερον ἔσται ἢ οὔ.
  2. Μὴ γίνου πρὸς μὲν τὸ λαβεῖν ἐκτείνων τὰς χεῖρας, πρὸς δὲ τὸ δοῦναι συσπῶν. 6. ἐὰν ἔχῃς διὰ τῶν χειρῶν σου, δώσεις λύτρωσιν ἁμαρτιῶν σου. 7. οὐ διστάσεις δοῦναι οὐδὲ διδοὺς γογγύσεις· γνώσῃ γάρ, τίς ἐστιν ὁ τοῦ μισθοῦ καλὸς ἀνταποδότης. 8. οὐκ ἀποστραφήσῃ τὸν ἐνδεόμενον, συγκοινωνήσεις δὲ πάντα τῷ ἀδελφῷ σοῦ καὶ οὐκ ἐρεῖς ἴδια εἶναι· εἰ γὰρ ἐν τῷ ἀθανάτῳ κοινωνοί ἐστε, πόσῳ μᾶλλον ἐν τοῖς θνητοῖς;
  3. Οὐκ ἀρεῖς τὴν χεῖρα σου ἀπὸ τοῦ υἱοῦ σου ἢ ἀπὸ τῆς θυγατρός σου, ἀλλὰ ἀπὸ νεότητος διδάξεις τὸν φόβον τοῦ θεοῦ. 10. οὐκ ἐπιτάξεις δούλῳ σου ἢ παιδίσκῃ, τοῖς ἐπὶ τὸν αὐτὸν θεὸν ἐλπίζουσιν, ἐν πικρίᾳ σου, μήποτε οὐ μὴ φοβηθήσονται τὸν ἐπἀμφοτέροις θεόν· οὐ γὰρ ἔρχεται κατὰ πρόσωπον καλέσαι, ἀλλἐφοὓς τὸ πνεῦμα ἡτοίμασεν. 11. ὑμεῖς δὲ οἱ δοῦλοι ὑποταγήσεσθε τοῖς κυρίοις ὑμῶν ὡς τύπτῳ θεοῦ ἐν αἰσχύνῃ καὶ φόβῳ.
  4. Μισήσεις πᾶσαν ὑπόκρισιν καὶ πᾶν ὃ μὴ ἀρεστὸν τῷ κυρίῳ. 13. οὐ μὴ ἐγκαταλίπῃς ἐντολὰς κυρίου, φυλάξεις δὲ ἃ παρέλαβες, μήτε προστιθεὶς μήτε ἀφαιρῶν. 14. ἐν ἐκκλησίᾳ ἐξομολογήσῃ τὰ παραπτώματά σου, καὶ οὐ προσελεύσῃ ἐπὶ προσευχήν σου ἐν συνειδήσει πονηρᾷ· αὕτη ἐστὶν ἡ ὁδὸς τῆς ζωῆς.

V

  1. Ἡ δὲ τοῦ θανάτου ὁδός ἐστιν αὕτη· πρῶτον πάντων πονηρά ἐστι καὶ κατάρας μεστή· φόνοι, μοιχεῖαι, ἐπιθυμίαι, προνεῖαι, κλοπαί, εἰδωλολατρίαι, μαγεῖαι, φαρμακίαι, ἁρπαγαί, ψευδομαρτυρίαι, ὑποκρίσεις, διπλοκαρδία, δόλος, ὑπερηφανία, κακία, αὐθάδεια, πλεονεξία, αἰσχρολογία, ζηλοτυπία, θρασύτης, ὕψος, ἀλαζονεία. 2. διῶκται ἀγαθῶν, μισοῦντες ἀλήθειαν, ἀγαπῶντες ψεῦδος, οὐ γινώσκοντες μισθὸν δικαιοσύνης, οὐ κολλώμενοι ἀγαθῷ οὐδὲ κρίσει δικαίᾳ ἀγρυπνοῦντες οὐκ εἰς τὸ ἀγαθόν, ἀλλεἰς τὸ πονηρόν· ὧν μακρὰν πραΰτης καὶ ὑπομονή, μάταια ἀγαπῶντες, διώκοντες ἀνταπόδομα, οὐκ ἐλεοῦντες πτωχόν, οὐ πονοῦντες ἐπὶ καταπονουμένῳ, οὐ γινώσκοντες τὸν ποιήσαντα αὐτούς, φονεῖς τέκνων, φθορεῖς πλάσματος θεοῦ, ἀποστρεφόμενοι τὸν ἐνδεόμενον, καταπονοῦντες τὸν θλιβόμενον, πλουσίων παράκλητοι, πενήτων ἄνομοι κριταί, πανθαμάρτητοι· ῥυσθείητε, τέκνα, ἀπὸ τούτων ἁπάντων.

VI

  1. Ὅρα, μὴ τίς σε πλανήσῃ ἀπὸ ταύτης τῆς ὁδοῦ τῆς διδαχῆς, ἐπεὶ παρεκτὸς θεοῦ σε διδάσκει. 2. εἰ μὲν γὰρ δύνασαι βαστάσαι ὅλον τὸν ζυγὸν τοῦ κυρίου, τέλειος ἔσῃ· εἰ δοὐ δύνασαι, ὃ δύνῃ, τοῦτο ποίει. 3. περὶ δὲ τῆς βρώσεως, ὃ δύνασαι βάστασον· ἀπὸ δὲ τοῦ εἰδωλοθύτου λίαν πρόσεχε· λατρεία γάρ ἐστι θεῶν νεκρῶν.

VII

  1. Περὶ δὲ τοῦ βαπτίσματος, οὕτω βαπτίσατε· ταῦτα πάντα προειπόντες, βαπτίσατε εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐν ὕδατι ζῶντι. 2. ἐὰν δὲ μὴ ἔχῃς ὕδωρ ζῶν, εἰς ἄλλο ὕδωρ βάπτισον· εἰ δοὐ δύνασαι ἐν ψυχρῷ, ἐν θερμῷ. 3. ἐὰν δὲ ἀμφότερα μὴ ἔχῃς, ἔκχεον εἰς τὴν κεφαλὴν τρὶς ὕδωρ εἰς ὄνομα πατρὸς καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος. 4. πρὸ δὲ τοῦ βαπτίσματος προνηστευσάτω ὁ βαπτίζων καὶ ὁ βαπτιζόμενος καὶ εἴ τινες ἄλλοι δύναται· κελεύεις δὲ νηστεῦσαι τὸν βαπτιζόμενον πρὸ μιᾶς ἢ δύο.

VIII

  1. Αἱ δὲ νηστεῖαι ὑμῶν μὴ ἔστωσαν μετὰ τῶν ὑποκριτῶν. νηστεύουσι γὰρ δευτέρα σαββάτων καὶ πέμπτῃ· ὑμεῖς δὲ νηστεύσατε τετράδα καὶ παρασκευήν. 2. μηδὲ προσεύχεσθε ὡς οἱ ὑποκριταί, ἀλλὡς ἐκέλευσεν ὁ κύριος ἐν τῷ εὐαγγελίῳ αὐτοῦ, οὕτω προσεύχεσθε· Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τῷ οὐρανῷ, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου, ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, γενηθήτω τὸ θέλημά σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον, καὶ ἄφες ἡμῖν τὴν ὀφειλη ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς οφειλέταις ἡμῶν, καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ· ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 3. τρὶς τῆς ἡμέρας οὕτω προσεύχεσθε.

IX

  1. Περὶ δὲ τῆς εὐχαριστίας, οὕτως εὐχαριστήσατε· 2. πρῶτον περὶ τοῦ ποτηρίονυ Εὐχαριστοῦμεν σοι, πάτερ ἡμῶν, ὑπὲρ τῆς ἁγίας ἀμπέλου Δαυεὶδ τοῦ παιδός σου· σοὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 3. περὶ δὲ τοῦ κλάσματος· Εὐχαριστοῦμέν σοι, πάτερ ἡμῶν, ὑπὲρ τῆς ζωῆς καὶ γνώσεως, ἧς ἐγνώρισας ἡμῖν διὰ Ἰησοῦ τοῦ παιδός σου. σοὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 4. ὥσπερ ἦν τοῦτο τὸ κλάσμα διεσκορπισμένον ἐπάνω τῶν ὀρέων καὶ συναχθὲν ἐγένετο ἕν, οὕτω συναχθήτω σου ἡ ἐκκλησία ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς εἰς τὴν σὴν βασιλείαν. ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ δόξα καὶ ἡ δύναμις διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς αἰῶνας. 5. μηδεὶς δὲ φαγέτω μηδὲ πιέτω ἀπὸ τῆς εὐχαριστίας ὑμῶν, ἀλλοἱ βαπτισθέντες εἰς ὄνομα κυρίου· καὶ γὰρ περὶ τούτου εἴρηκεν ὁ κύριος· Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσί.

X

  1. Μετὰ δὲ τὸ ἐμπλησθῆναι οὗτως εὐχαριστήσατε· 2. Εὐχαριστοῦμέν σοι, πάτερ ἅγιε, ὑπὲρ τοῦ ἁγίου ὀνόματός σου, οὗ κατεσκήνωσας ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, καὶ ὑπὲρ τῆς γνώσεως καὶ πίστεως καὶ ἀθανασίας, ἥς ἐγνώρισας ἡμῖν διὰ Ἰησοῦ τοῦ παιδός σου· σοὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 3. σύ, δέσποτα παντοκράτορ, ἔκτισας τὰ πάντα ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου, τροφήν τε καὶ ποτὸν ἔδωκας τοῖς ἀνθρώποις εἰς ἀπόλαυσιν, ἵνα σοι εὐχαριστήσωσιν, ἡμῖν δὲ ἐχαρίσω πνευματικὴν τροφὴν καὶ ποτὸν καὶ ζωὴν αἰώνιον διὰ τοῦ παιδός σου. 4. πρὸ πάντων εὐχαριστοῦμέν σοι, ὅτι δυνατὸς εἶ· σοὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 5. μνήσθητι, κύριε, τῆς ἐκκλησίας σου, τοῦ ῥύσασθαι αὐτὴν ἐν τῇ ἀγάπῃ σου, καὶ σύναξον αὐτὴν ἀπὸ τῶν τεσσάρων ἀνέμων, τὴν ἁγιασθεῖσαν, εἰς τὴν σὴν βασιλείαν, ἣν ἡτοίμασας αὐτῇ· ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. 6. ἐλθέτω χάρις καὶ παρελθέτω ὁ κόσμος οὗτος. Ὡσαννὰ τῷ θεῷ Δαυείδ. εἴ τις ἅγιός ἐστιν, ἐρχέσθω· εἴ τις οὐκ ἔστι, μετανοείτω· μαρὰν ἀθά· ἀμήν. 7. τοῖς δὲ προφήταις ἐπιτρέπετε εὐχαριστεῖν ὅσα θέλουσιν.

XI

  1. Ὃς ἂν οὖν ἐλθὼν διδάξῃ ὑμᾶς ταῦτα πάντα τὰ προειρημένα, δέξασθε αὐτόν· 2. ἐὰν δὲ αὐτὸς ὁ διδάσκων στραφεὶς διδάσκῃ ἄλλην διδαχὴν εἰς τὸ καταλῦσαι, μὴ αὐτοῦ ἀκούσητε· εἰς δὲ τὸ προσθεῖναι δικαοσύνην καὶ γνῶσιν κυρίου, δέξασθε αὐτὸν ὡς κύριον.
  2. Περὶ δὲ τὼν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, κατὰ τὰ δόγμα τοῦ εὐαγγελίου οὕτω ποιήσατε. 4. πᾶς δὲ ἀπόστολος ἐρχόμενος πρὸς ὑμᾶς δεχθήτω ὡς κύριος· 5. οὐ μενεῖ δὲ εἰ μὴ ἡμέραν μίαν· ἐὰν δὲ ᾖ χρεία, καὶ τὴν ἄλλην· τρεῖς δὲ ἐὰν μείνῃ, ψευδοπροφήτης ἐστίν. 6. ἐξἐρχόμενος δὲ ὁ ἀπόστολος μηδὲν λαμβανέτω εἰ μὴ ἄρτον, ἕως οὗ αὐλισθῇ· ἐὰν δὲ ἀργυριον αἰτῇ, ψευδοπροφήτης ἐστί.
  3. Καὶ πάντα προφήτην λαλοῦντα ἐν πνεύματι οὐ πειράσετε οὐδὲ διακρινεῖτε· πᾶσα γὰρ ἁμαρτία ἀφεθήσεται, αὕτη δὲ ἡ ἁμαρτία οὐκ ἀφεθήσεται. 8. οὐ πᾶς δὲ ὁ λαλῶν ἐν πνεύματι προφήτης ἐστίν, ἀλλἐὰν ἔχῃ τοὺς τρόπους κυρίου. ἀπὸ οὖν τῶν τρόπων γνωσθήσεται ὁ ψευδοπροφήτης καὶ ὁ προφήτης. 9. καὶ πᾶς προφήτης ὁριζων τράπεζαν ἐν πνεύματι οὐ φάγεται ἀπαὐτῆς, εἰ δὲ μήγε ψευδοπροφήτης ἐστί. 10. πᾶς δὲ προφήτης διδάσκων τὴν ἀλήθειαν, εἰ ἃ διδάσκει οὐ ποιεῖ, ψευδοπρφήτης ἐστί. 11. πᾶς δὲ προφήτης δεδοκιμασμένος, ἀληθινός, ποιῶν εἰς μυστήριον κοσμικὸν ἐκκλησίας, μὴ διδάσκων δὲ ποιεῖν, ὅσα αὐτὸς ποιεῖ, οὐ κριθήσεται ἐφὑμῶν· μετὰ θεοῦ γὰρ ἔχει τὴν κρίσιν· ὡσαύτως γὰρ ἐποίησαν καὶ οἱ ἀρχαῖοι προφῆται. 12. ὃς δἂν εἴπῃ ἐν πνεύματι· δός μοι ἀργύρια ἢ ἕτερά τινα, οὐκ ἀκούσεσθε αὐτοῦ· ἐὰν δὲ περὶ ἄλλων ὑστερούντων εἴπῃ δοῦναι, μηδεὶς αὐτὸν κρινέτω.

XII

  1. Πᾶς δὲ ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου δεχθήτω· ἔπειτα δὲ δοκιμάσαντες αὐτὸν γνώσεσθε, σύνεσιν γὰρ ἕξετε δεξιὰν καὶ ἀριστεράν. 2. εἰ μὲν παρόδιός ἐστιν ὁ ἐρχόμενος, βοηθεῖτε αὐτῷ, ὅσον δύνασθε· οὐ μενεῖ δὲ πρὸς ὑμᾶς εἰ μὴ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας, ἐὰν ᾖ ἀνάγκη. 3. εἰ δὲ θέλει πρὸς ὑμᾶς καθῆσθαι, τεχνίτης ὤν, ἐργαζέσθω καὶ φαγέτω. 4. εἰ δὲ οὐκ ἔχει τέχνην, κατὰ τὴν σύνεσιν ὑμῶν προνοήσατε, πῶς μὴ ἀργὸς μεθὑμῶν ζήσεται Χριστιανός. 5. εἰ δοὐ θέλει οὑτω ποιεῖν, χριστέμπορός ἐστι· προσέχετε ἀπὸ τῶν τοιούτων.

XIII

  1. Πᾶς δὲ προφήτης ἀληθινὸς θέλων καθῆσθαι πρὸς ὑμᾶς ἄξιός ἐστι τῆς τροφῆς αὐτοῦ. 2. ὡσαύτως διδάσκαλος ἀληθινός ἐστιν ἄξιος καὶ αὐτὸς ὥσπερ ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτοῦ. 3. πᾶσαν οὖν ἀπαρχὴν γεννημάτων ληνοῦ καὶ ἅλωνος, βοῶν τε καὶ προβάτων λαβὼν δώσεις τὴν ἀπαρχὴν τοῖς προφήταις· αὐτοὶ γάρ εἰσιν οἱ ἀρχιερεῖς ὑμῶν. 4. ἐὰν δὲ μὴ ἔχητε προφήτην, δότε τοῖς πτωχοῖς. 5. ἐὰν σιτίαν ποιῇς, τὴν ἀπαρχὴν λαβὼν δὸς κατὰ τὴν ἐντολήν. 6. ὡσαύτως κεράμιον οἴνου ἢ ἐλαίου ἀνοίξας, τὴν ἀπαρχὴν λαβὼν δὸς τοῖς προφήταις· 7. ἀργυρίου δὲ καὶ ἱματισμοῦ καὶ παντὸς κτήματος λαβὼν τὴν ἀπαρχήν, ὡς ἂν σοι δόξῃ, δὸς κατὰ τὴν ἐντολήν.

XIV

  1. Κατὰ κυριακὴν δὲ κυρίου συναχθέντες κλάσατε ἄρτον καὶ εὐχαριστήσατε, προεξομολογησάμενοι τὰ παραπτώματα ὑμῶν, ὅπως καθαρὰ ἡ θυσία ὑμῶν ᾐ. 2. πᾶς δὲ ἔχων τὴν ἀμφιβολίαν μετὰ τοῦ ἑταίρου αὐτοῦ μὴ συνελθέτω ὑμῖν, ἕως οὗ διαλλαγῶσιν, ἵνα μὴ κοινωθῇ ἡ θυσία ὑμῶν. 3. αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ῥηθεῖσα ὑπὸ κυρίου· Ἐν παντὶ τόπῳ καὶ χρόνῳ προσφέρειν μοι θυσίαν καθαράν. ὅτι βασιλεὺς μέγας εἰμί, λέγει κύριος, καὶ τὸ ὄνομά μου θαυμαστὸν ἐν τοῖς ἔθνεσι.

XV

  1. Χειροτονήσατε οὖν ἑαυτοῖς ἐπισκόπους καὶ διακόνους ἀξίους τοῦ κυρίου, ἄνδρας πραεῖς καὶ ἀφιλαργύρους καὶ ἀληθεῖς καὶ δεδοκιμασμένους· ὑμῖν γὰρ λειτουργοῦσι καὶ αὐτοὶ τὴν λειτουργίαν τῶν προφητῶν καὶ διδασκάλων. 2. μὴ οὖν ὐπερίδητε αὐτούς· αὐτοὶ γὰρ εἰσιν οἱ τετιμημένοι ὑμῶν μετὰ τῶν προφητῶν καὶ διδασκάλων.
  2. Ἐλέγχετε δὲ ἀλλήλους μὴ ἐν ὀργῇ, ἀλλἐν εἰρήνῃ ὡς ἔχετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ· καὶ παντὶ ἀστοχοῦντι κατὰ τοῦ ἑτέρου μηδεὶς λαλείτω μηδὲ παρὑμῶν ἀκουέτω, ἕως οὗ μετανοήσῃ. 4. τὰς δὲ εὐχὰς ὑμῶν καὶ τὰς ἐλεημοσύνας καὶ πάσας τὰς πράξεις οὕτω ποιήσατε, ὡς ἔχετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

XVI

  1. Γρηγορεῖτε ὑπὲρ τῆς ζωῆς ὑμῶν· οἱ λύχνοι ὑμῶν μὴ σβεσθήτωσαν, καὶ αἱ ὀσφύες ὑμῶν μὴ ἐκλυέσθωσαν, ἀλλὰ γίνεσθε ἕτοιμοι· οὐ γὰρ οἴδατε τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ὁ κύριος ἡμῶν ἔρχεται. 2. πυκνῶς δὲ συναχθήσεσθε ζητοῦντες τὰ ἀνήκοντα ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν· οὐ γὰρ ὠφελήσει ὑμᾶς ὁ πᾶς χρόνος τῆς πίστεως ὑμῶν, ἐὰν μὴ ἐν τῷ ἐσχάτῳ καιρῷ τελειωθῆτε. 3. ἐν γὰρ ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις πληθυνθήσονται οἱ ψευδοπροφῆται καὶ οἱ φθορεῖς, καὶ στραφήσονται τὰ πρόβατα εἰς λύκους, και ἡ ἀγάπη στραφήσεται εἰς μῖσος. 4. αὐξανούσης γὰρ τῆς ἀνομίας μισήσουσιν ἀλλήλους καὶ διώξουσι καὶ παραδώσουσι, καὶ τότε φανήσεται ὁ κοσμοπλανὴς ὡς υἱὸσ θεοῦ, καὶ ποιήσει σημεῖα καὶ τέρατα, καὶ ἡ γῆ παραδοθήσεται εἰς χεῖρας αὐτοῦ, καὶ ποιήσει ἀθέμιτα, ἃ οὐδέποτε γέγονεν ἐξ αἰῶνος. 5. τότε ἥξει ἡ κτίσις τῶν ἀνθρώπων εἰς τὴν πύρωσιν τῆς δοκιμασίας, καὶ σκανδαλισθήσονται πολλοὶ καὶ ἀπολοῦνται, οἱ δὲ ὑπομείναντες ἐν τῇ πίστει αὐτῶν σωθήσονται ὑπαὐτου τοῦ καταθέματος. 6. καὶ τότε φανήσεται τὰ σημεῖα τῆς ἀληθείας· πρῶτον σημεῖον ἐκπετάσεως ἐν οὐρανῷ, εἶτα σημεῖον φωνῆς σάπιγγος, καὶ τὸ τρίτον ἀνάστασις νεκρῶν. 7. οὐ πάντων δέ, ἀλλὡς ἐρρέθη· Ἥξει ὁ κύριος καὶ πάντες οἱ ἅγιοι μεταὐτοῦ. 8. τότε ὄψεται ὁ κόσμος τὸν κύριον ἐρχόμενον ἐπάνω τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ.

http://www.ccel.org/ccel/lake/fathers2.v.html

 Didachè in het NEDERLANDS


 


 

Didachè Apostolorum

Vertaald uit het Engels.

Versie 1.0.1

©2012 copyright

Dit werk mag gekopieerd worden voor studiedoeleinden.

Voor commerciële doeleinden is kopiëren echter verboden.

De Didachè Apostolorum (Leer van de Apostelen) werd in 1873 ontdekt. Het bewaard gebleven geschrift dateert van 1056 en werd geschreven aan het einde van de 1e eeuw, tussen 90 en 100 na Christus. Dit betreft het oudst bewaard gebleven kerkelijk document en is mogelijk geschreven voor de heiden-Christenen. Het is een korte Catechese.

De tekst tussen haken is bijgevoegd om de leesbaarheid van de zinnen te bevorderen. Wat tussen haken staat, staat dus niet in de originele tekst of de Grondtekst.

Deze versie geldt als eerste vertaling.

Datum: 25 september 2012.

———

Hoofdstuk 1. De Twee Wegen en het Eerste Gebod. Er zijn twee wegen, een van leven en een van de dood, maar het verschil tussen de twee wegen is groot. Dit is de weg naar het leven: Ten eerste, zult gij God, die u heeft gemaakt, liefhebben, ten tweede, heb uw naaste lief zoals u zelf, en doe niet aan een ander, wat u niet zelf zou willen worden aangedaan. En dit is de leer van deze woorden: Zegent hen die u vervloeken, en bidt voor uw vijanden, en vast voor wie u vervolgen¹. Want welke verdiensten hebt gij als gij liefheeft die u liefhebben? Doen de heidenen niet hetzelfde? Maar hebt lief, die u haten, en gij zult geen vijanden hebben. Onthoudt u van de vleselijke en wereldse begeerten. Als iemand u op de rechterwang slaat, keer hem ook de andere toe, en gij zult volmaakt zijn. Als iemand u dwingt een mijl te gaan, ga dan twee mijlen met hem mee. Als iemand uw mantel ontneemt, geef hem ook uw onderkleed. Als iemand steelt wat van u is, vraag het dan niet terug, want inderdaad, daartoe bent u niet in staat. Geef aan ieder die u iets vraagt, en vraag het niet terug, want het is de wil van de Vader dat onze eigen zegeningen aan allen worden meegedeeld. Gelukkig is hij die geeft volgens het gebod, want hij is onschuldig. Wee hem die neemt, want als hij neemt omdat hij het nodig heeft, hij is onschuldig, maar wie neemt en het niet nodig heeft zal rekenschap moeten afleggen, waarom en voor welk doel hij genomen heeft. En tijdens zijn opsluiting zal hij, worden onderzocht met betrekking tot hetgeen hij gedaan heeft, en hij zal niet vrijgelaten worden totdat hij de laatste penning betaald heeft. En ook met betreffende dit, het is gezegd: Laat uw aalmoezen zweten in uw handen, totdat u weet aan wie u moet geven.

Hoofdstuk 2. Het tweede gebod:. Zware zonde Verboden En het tweede gebod van het onderwijs:, Gij zult niet moorden, gij zult geen overspel plegen, gij zult geen pederastie plegen, gij zult geen ontucht plegen, gij zult niet stelen, gij zult geen magie beoefenen , gij zult geen hekserij beoefenen, gij zult geen kind vermoorden door abortus, noch (een kind) doden wat al geboren is. Gij zult niet de dingen van uw buurman begeren, gij zult niet zweren, gij zult geen valse getuigenis afgeven, gij zult geen kwaad spreken, gij zult ​​geen wrok hebben. Gij zult niet dubbelhartig, noch dubbel van tong zijn, want een dubbele tong is een strik des doods. Uw toespraak is niet vals, noch leeg, maar getuigt van uw levenswandel. Gij zult niet gierig, noch roofzuchtige, noch een hypocriet, noch tot het kwaad geneigd, noch hooghartig zijn. Gij spreekt geen kwaad tegen uw naaste. Gij zult niet iemand haten, maar sommigen zult gij berispen, en met betrekking tot sommigen zult gij bidden, en sommigen zult gij meer liefhebben dan uw eigen leven liefhebben.

Hoofdstuk 3. Andere Verboden Zonden. Mijn kind, vlucht al het kwaad, en van elke schijn van kwaad. Wees niet gevoelig voor toorn, want toorn leidt tot moord. Wees niet jaloers, noch twistziek, noch driftig, want uit al deze dingen komen moord voort. Mijn kind, wees niet wellustig, want wellust leidt tot ontucht. Spreek geen vuile taal, heb geen glurende ogen, want uit al deze dingen wordt overspel voortgebracht. Mijn kind, wees geen waarzegger, omdat het leidt tot afgoderij. Wees geen tovenaar, noch een astroloog, houdt u zich niet bezig met reinigingsriten, weiger al deze dingen te doen, want uit al deze dingen wordt afgoderij veroorzaakt. Mijn kind, wees geen leugenaar, want een leugen leidt tot diefstal. Heb het geld niet lief, noch wees ijdel, want uit al deze dingen komen diefstal voort. Mijn kind, wees geen mopperaar, omdat het naar Godslastering leidt. Weest niet eigenzinnig, noch kwaad van hart, want uit al deze dingen komen Godslasteringen voort.

Integendeel, weest zachtmoedig, want de zachtmoedigen zullen de aarde beërven2. Weest lankmoedigheid, medelijdend en argeloos en zachtmoedig en goed en blijf altijd beven voor de Woorden die gij gehoord hebt. Gij zult uzelf niet verheffen, noch uw ziel hoogmoedig laten worden. Hecht uw ziel niet aan trotsen, maar ga om met rechtvaardigen en nederigen. Aanvaard alles wat er ook gebeurt met de kennis dat buiten God om niets gebeurt.

Hoofdstuk 4. Diverse Voorschriften. Mijn kind, denk dag en nacht aan hem die het woord van God tot u spreekt, en eer hem zoals u met de Heer zou doen. Waar dan ook de Vorstelijke Regel wordt verkondigd, daar is de Heer. En gij zult dag na dag de heiligen zoeken opdat gij rust moogt vinden bij hun woorden. Gij zult geen verdeeldheid zoeken, maar breng bijeen hen die strijden voor de vrede. Oordeel rechtvaardig en bestraf overtredingen zonder aanziens des persoons. Gij zult iets niet onbeslist oordelen wanneer iets niet of wel zal zijn. Gij zult uw hand niet uitstrekken om te ontvangen, noch sluiten om te geven. Indien gij iets bezit door het werk van uw handen dan zult gij het weggeven als losprijs voor uw zonden. Aarzel niet om te geven, noch zult gij klagen wanneer gij geeft, omdat gij weet wie de Goede Beloner is. Gij zult u niet afwenden van de arme, maar eerder alle dingen delen met uw broeder, en niet zeggen dat het uw eigen bezittingen zijn. Want als gij gemeenschap hebt aan iets wat onsterfelijk is, hoeveel te meer in dingen die sterfelijk zijn? Ga niet uw handen aftrekken van uw zoon of dochter, maar leer ze eerder in hun jeugd de vrees voor God. Ga niets doen wat uw slaaf of slavin doet verbitteren, die op dezelfde God hopen, anders zouden zij de vrees voor God verliezen, die boven beiden (heer en meester) staat, want hij komt niet diegenen roepen naar uiterlijke schijn, maar hen wier Geest Hij heeft voorbereid. En gij slaven, gij moet onderdanig aan uw meesters zijn in eerbied en ontzag3, omdat uw meester het beeld is van God. Gij zult alle hypocrisie haten en alles wat niet welgevallig is aan de Heer. Verlaat onder geen voorwaarden de Geboden van de Heer, maar bewaar wat u hebt ontvangen, zonder iets toe te voegen en zonder iets daaraan weg te laten. In de kerk zult gij uw zonden belijden, en gij zult niet in de buurt komen in uw gebedsplaats met een slecht geweten. Dit is de manier van leven.

Hoofdstuk 5. De weg naar de dood En de weg van de dood is dit: In de eerste plaats dit is het kwaad met vervloekingen: moorden, overspel, lust, hoererij, diefstal, afgoderij, tovenarij, hekserij, verkrachting, valse getuigenissen, hypocrisie, dubbelhartigheid, bedrog, hoogmoed, verdorvenheid, eigenzinnigheid, hebzucht, vuile praat, jaloezie, overmoed, zelfverheffing, opschepperij, vervolgers van het goede, haters van de waarheid, minnaars van de leugen, zij kennen het loon van de gerechtigheid niet, zien het belang niet voor het goede, noch het rechtvaardig oordeel, kijken niet naar dat wat goed is, maar naar het boze, van wie zachtmoedigheid en geduld ver weg zijn, minnaars van ijdelheden, die wraak nastreven, geen medelijden hebben met een arme, niet werken voor de gekwelden, niet wetend van Hem die hun Schiep, kindermoordenaars, vernietigers van het werk van God, zich afkeren van de arme, hen kwelt die bedroefd zijn, voorsprekers van de rijken, wetteloze rechters van de armen, volslagen zondaars. Kinderen, verlost u van dezen.

Hoofdstuk 6. Tegen valse leraren, en voedsel geofferd aan afgoden. Ziet toe, en zorgt ervoor dat niemand van deze weg van de Leer afdwaalt , want (afdwaling) leert u van God te scheiden. Want als u in staat bent om het gehele juk van de Heer te dragen, zult u volmaakt zijn, maar als u niet in staat bent om dit te dragen, draag waar u toe in staat bent. En met betrekking tot voedsel, draag bij waar u toe in staat bent, maar wat aan afgoden geofferd is, daarvoor moet u uiterst voorzichtig zijn, want het is de dienstverlening aan dode goden.

Hoofdstuk 7. Over de Doop En betreffende de doop, doop op deze wijze: Na al deze dingen eerst gezegd te hebben, doop in de naam van de Vader, en van de Zoon en van de Heilige Geest, in stromend water. Maar als gij geen stromend water hebt, doop dan in ander water, en als ge niet dopen kunt in koud water, doe het dan in warm water. Maar als u geen van beide hebt, giet water drie keer op het hoofd in de naam van Vader, Zoon en Heilige Geest. Maar voor de doop, laat degene die doopt, de gedoopten en anderen (die daartoe in staat zijn) gaan vasten, maar draag de dopeling op een of twee dagen voor de doop te vasten.

Hoofdstuk 8. Vasten en gebed (het Onze Vader). Maar laat niet uw vasten samenvallen met de huichelaars, want zij vasten op de tweede en de vijfde dag van de week. In plaats daarvan vast op de vierde dag en de (dag van de) Voorbereiding (vrijdag). Bid niet zoals de huichelaars, maar zoals de Heer bevolen heeft in Zijn Evangelie, zoals deze:

Onze Vader die in de hemel zijt, Uw naam worde geheiligd. Uw Rijk kome. Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel. Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld zoals ook wij vergeven onze schuldenaren. En breng ons niet in bekoring, maar verlos ons van de kwade, want van U is de macht en de heerlijkheid tot in eeuwigheid 4 ..

Bid dit drie keer per dag.

Hoofdstuk 9. De Eucharistie. Aangaande nu de Eucharistie, dank op deze manier. Ten eerste, met betrekking tot de beker:

Wij danken U, onze Vader, voor de heilige wijnstok van David, Uw knecht, die U aan ons bekend heeft gemaakt door Jezus uw knecht. U zij de heerlijkheid tot in eeuwen der eeuwen.

En met betrekking tot het gebroken Brood:

Wij danken U, onze Vader, voor het leven en de kennis die U aan ons bekend gemaakt hebt door Jezus uw knecht, tot U zij de heerlijkheid tot in eeuwigheid. Zoals dit gebroken Brood werd verspreid over de heuvels, en werd verzameld en EEN werd, laat dus uw Kerk verzameld worden tot aan de einden der aarde in Uw Koninkrijk, want van U is de heerlijkheid en de macht door Jezus Christus tot in eeuwen der eeuwen.

Maar laat niemand eten of drinken van uw Eucharistie, tenzij ze zijn gedoopt in de naam van de Heer, want met betrekking tot dit heeft de Heer ook gezegd: “Geef niet wat Heilig is aan de honden.”

Hoofdstuk 10. Gebed na de Communie Maar nadat u verzadigd bent, geef op deze manier dank:

Wij danken U, heilige Vader, voor uw heilige naam, dat Gij het mogelijk gemaakt hebt om te wonen in onze harten, en voor de kennis en het geloof en de onsterfelijkheid, die Gij aan ons bekend gemaakt hebt door Jezus uw knecht, aan U zij de glorie tot in eeuwigheid. Gij, Almachtige Meester, die alles geschapen heeft omwille van Uw Naam; U gaf eten en drinken aan de mensheid voor de vreugde, opdat zij U danken, maar voor ons hebt Gij geestelijk Eten en Drinken gegeven en het eeuwige leven door Uw Dienaar. Voor alles danken wij U, dat U machtig bent, aan U zij de glorie tot in eeuwigheid. Vergeet Heer, Uw kerk niet, om het te bevrijden van alle kwaad en maak het volmaakt in Uw liefde, en verzamel het uit de vier windstreken, geheiligd voor Uw Koninkrijk dat Gij voor haar bereid hebt, want van U is de macht en de heerlijkheid tot in eeuwigheid. Laat de genade komen, en laat deze wereld voorbijgaan. Hosanna aan de Zoon Gods van David! Als iemand heilig is, hij kome, als iemand is niet zo, laat hem zich bekeren. Marán-athá(*). Amen.

Maar sta toe dat de profeten Dankzegging doen zoveel als zij dit verlangen.

Hoofdstuk 11. Met betrekking tot Leraren, Apostelen en Profeten. Wie dan ook komt en u leert al deze dingen die zijn gezegd, ontvangt hem. Maar als de leraar zelf afgedwaald is en een andere leer verkondigt die deze Leer vernietigt, luister niet naar hem. Maar als hij leert om de gerechtigheid en de kennis van de Heer te vergroten, ontvangt hem dan als de Heer. Maar met betrekking tot de apostelen en profeten, handel volgens het voorschrift van het Evangelie. Laat elke apostel die tot u komt worden ontvangen als de Heer. Maar hij mag niet langer dan een dag aanwezig zijn, of twee dagen als het nodig is. Maar als hij drie dagen blijft, is hij een valse profeet. En als de apostel vertrekt, laat hem voldoende brood nemen tot de volgende verblijfplaats. Als hij ​​om geld vraagt, dan is hij een valse profeet. En elke profeet die spreekt in de Geest zult gij niet beproeven of oordelen, want elke zonde zal vergeven worden, maar deze zonde zal niet vergeven worden. Maar niet iedereen die spreekt in de Geest is een profeet, maar alleen als hij de weg van de Heer volgt. Daarom zal van hun levenswijzen de valse profeet en de profeet bekend zijn. En elke profeet die om een maaltijd vraagt in de Geest, zal het niet eten, tenzij hij inderdaad een valse profeet is. En elke profeet die de Waarheid leert, maar niet doet wat hij leert, hij is een valse profeet. En elke profeet, die bewezen heeft waarachtig te zijn, en werkt aan het mysterie van de Kerk in de wereld, maar niet onderwijst aan anderen om te doen wat hij zelf doet, mag niet onder u worden geoordeeld, want God zal over hem oordelen, want zo deden ook de oude profeten. Maar wie zegt in de Geest, Geef me geld, of iets anders, daar zult gij niet naar hem luisteren. Maar als hij vraagt om iets voor anderen die in nood zijn, laat niemand hem oordelen.

Hoofdstuk 12. Ontvangst van de christenen , maar ontvangt iedereen die komt in de naam van de Heer, en stel hem daarna op de proef, want gij zult rechts en links kunnen onderscheiden. Als hij een reiziger is , zult gij hem bijstaan ​​zo ver als gij in staat bent, maar hij zal niet meer dan twee of drie dagen bij u blijven, indien nodig. Maar als hij bij u wil blijven, en een ambacht heeft, laat hem dan werken en eten. Maar als hij volgens uw kennis – geen ambacht heeft, zorg ervoor dat geen Christen werkeloos5 blijft. Maar als hij wil niet werken, hij is handelaar in het Christendom. Ziet er op toe van dezen weg te blijven.

Hoofdstuk 13. Ondersteuning van de Profeten. Maar iedere ware profeet die wil leven onder u is zijn levensonderhoud waard. Dus ook elke ware leraar en arbeider is waardig levensonderhoud te ontvangen. De eerste vruchten, dus van de producten van wijnpers en dorsvloer, van runderen en van schapen, zult gij nemen en te geven aan de profeten, want zij zijn uw hogepriesters. Maar als gij geen profeet hebt, geef het (goed dan) aan de armen. Als gij een partij deeg maakt, neem de eerstelingen en geeft volgens het gebod. Dus ook als gij een kruik wijn of olie opent, neemt u de eerstelingen en geeft het aan de profeten, en van het geld en de kleding en van elk bezit, neemt u de eerstelingen, en geeft volgens het gebod.

Hoofdstuk 14. Christelijke bijeenkomst op de dag des Heren. Maar elke dag des Heren komt u bijeen en breekt het Brood, en zeg dank na uw zonden te hebben beleden, dat uw offer rein zal zijn. Maar laat niemand die in onmin staat samen te komen met u, totdat zij verzoend zijn, opdat uw offer niet zal worden ontheiligd. Want dit is het, waarvan gesproken is door de Heer: “In elke plaats en tijd biedt mij een zuivere offerande aan, want Ik ben een grote Koning, zegt de Heer, en mijn naam is geweldig onder de volken6.”

Hoofdstuk 15. Bisschoppen en diakens. Benoem daarom, voor uw zelf, bisschoppen en diakens die de Heer waardig zijn, zachtmoedige mannen, en geen minnaars van geld, waarheidsgetrouw en betrouwbaar, want ook zij zijn in de dienst zoals van profeten en leraren. Daarom veracht hen niet, want zij zijn uw geëerde personen, samen met de profeten en leraren. En berisp elkaar, niet in toorn, maar in vrede, zoals staat in het Evangelie. Maar voor iedereen die ageert tegen een ander, laat niemand spreken, noch laat hij iets van u horen totdat hij berouw toont. Maar wat betreft uw gebeden en aalmoezen en al uw daden, handel zoals het staat in het Evangelie van onze Heer.

Hoofdstuk 16. Waakzaamheid, de wederkomst van de Heer. Waakt over uw leven. Laat uw lampen niet uitgeblust worden, noch uw lendenen losgemaakt, maar wees bereid, want gij weet niet het uur waarop onze Heer zal komen. Maar kom vaak samen, op zoek naar de dingen die bevorderlijk zijn voor uw zielen, want de hele tijd van uw geloof zal niet baten, als gij niet volmaakt zijt in het laatste ogenblik. Want in de laatste dagen zullen de valse profeten en de verdervers worden vermenigvuldigd, en de schapen zullen veranderen in wolven, en de liefde zal veranderd worden in haat, want wanneer wetteloosheid toeneemt, zullen zij elkaar haten en vervolgen en elkander overleveren, en dan zal de misleider van de wereld als Zoon van God verschijnen, en hij zal tekenen doen en wonderen, en de aarde zal in zijn handen worden overgeleverd, en hij zal boosaardige dingen doen die nog nooit zijn voorgekomen sinds het begin. Dan zal de schepping van de mens terecht komen in het vuur van beproeving, en velen zullen tot struikelen worden gebracht en zullen vergaan, maar wie volhardt in het geloof wordt gered van de vloek zelf. En dan zal het teken van de waarheid komen: ten eerste, het teken van een uitspanning in de hemel, dan het teken van het geluid van de bazuin. En ten derde, de opstanding van de doden – maar niet van alle, maar zoals er wordt gezegd: “De Heer zal komen en al Zijn heiligen met Hem7.” Dan zal de wereld de Heer zien komen op de wolken van de hemel.

Noten:

(*)Marán-athá is een Aramees woord en betekent Onze Heer kome. Zie ook 1 Korinthiërs 16 : 22

  1. Zie Matteus 5 vers 43 tot 48
  2. Zie Matteus 5 vers 4
  3. Zie 1 Petrus 2 vers 18
  4. Zie Matteus 6 vers 9
  5. Zie 1 Tessaloncia 3 vers 12
  6. Zie Malakias (Maleachi) 1 vers 11
  7. Zie Matteus 25 vers 31 en Judas 1 vers 14 (geciteerd uit het Boek Henoch)

10th December 2013 geplaatst door Liefde en Trouw aan de Kerk

 

 

 Over de sacramenten (deel 2)

ORTHODOX RITUEEL  – de sacramenten – deel 2

Zalving – Eucharistie – Vergeving

 

(Vri vertaald uit het boek : Orthodoxie – Metropoliet Kallistos (Ware)

door Kris B.

 

ZALVING

 

De zalving volgt onmiddellijk na het doopsel. De priester neemt een speciale olie, het heilig chrisma (myron), en zalft het kind met  een kruisteken : eerst op het voorhoofd, dan de ogen, de neus, de mond en de oren, de borst, de handen en de voeten. Bij elke zalving, zegt hij : ‘ Zegel en gave van de Heilige Geest,Amen’ Het kind, dat ingelijfd is in Christus door het doopsel, ontvangt zo de gave van de Heilige Geest en wordt een laikos (leek), een lid van het Godsvolk (laos). De zalving is een verderzetten van Pinksteren : dezelfde Geest die zichbaar over de apostelen  verscheen in vurige tongen, daalt onzichtbaar neer over de nieuw gedoopte.

 

Door deze zalving wordt elk lid van de Kerk een profeet, en neemt hij deel aan het koninklijk priesterschap van Christus. Alle christenen , juist omdat zij gezalfd zijn, zijn geroepen om bewuste getuigen te zijn van de waarheid. ‘ Gij echter hebt een zalving(chrisma) van de Heilige en gij weet dat allen’ (I joh.,II,20).

In het westen wordt de zalving gegeven door een bisschop (4), maar in het oosten wordt de zalving gegeven door een priester. Wel is het zo, dat het chrisma moet worden gezegend door een bisschop (volgens een streng  orthodoxe  gebruik, is het slechts een bisschop die aan het hoofd staat van een autocephale Kerk, welke het voorrecht heeft om het heilig chrisma te wijden). Zo is, zowel in het westen , als in het oosten de bisschop betrokken bij het christelijk initiatiesacrament : in het  westen op een direkte manier, in het oosten op een indirekte.

De zalving is ook gebruikt als sacrament van verzoening. Als een orthodox afvallig is en wilt

(4) Momenteel is het zo, dat ook in de rooms-katholieke Kerk, de zalving niet alleen meer door de bisschop wordt toegediend. Ook gewone priesters kunnen het doen. Gewoonlijk zijn het de hoofden van een dekenij (dekens), en medewerkers van de bisschop die de zalving toedienen, maar ook de bisschop zelf.

 

terugkeren naar zijn religie, dan is het met het sacrament van de zalving dat men hem opnieuw opneemt. Hetzelfde geldt voor rooms-katholieken die orthodox worden : het patriarchaat van Constantinopel en de griekse Kerk ontvangen hen algemeen gezien met de zalving (myronzalving). Maar de Russische Kerk vraagt hen alleen een geloofsbelijdenis en geen zalving met chrisma. Anglikanen en protestanten worden altijd met een zlving opgenomen.

 

Zo spoedig mogelijk na de myronzalving zal het orthodoxe kind te communie gaan. Zijn oudste herinneringen aan de Kerk zullen deze zijn van zijn naderen tot de heilige gaven van het lichaam en bloed van Christus. Hij gaat niet, zoals bij de rooms katholieken, te communie op de leeftijd van zes-zeven jaar, of op de leeftijd van de adolescentie zoals bij de anglikanen., maar het is nooit uitgesloten.

 

EUCHARISTIE

 

De eucharistie wordt gecelebreerd in alle orthodoxe Kerken onder een van de vier verschillende  vormen :

 

1.      De liturgie van de Heilige Johannes Chrysostomos (gewoonlijk is dit de liturgie van de zondagen en de weekdagen).

2.      De liturgie van de Heilige Basilius de Grote (gebruikt tien maal per jaar, zij verschilt uiterlijk een weinig van deze van de Heilige Chrisostomos, maar de persoonlijke gebeden van de priester zijn wat langer)

3.      De liturgie van de Heilige Jacobus, broeder van Christus (één maal per jaar gebruikt, op de dag van de Heilige Jacobus, 23 oktober, en dit slechts op enkele plaatsen (5).

4.      De liturgie van de voorafbereidde gaven (gebruikt de woensdagen en de vrijdagen gedurende de grote Vasten, en de drie eerste dagen van de Heilige Week. Het zijn liturgieën zonder consecratie, waarin de communie wordt uitgedeeld met de geconsacreerde elementen van de vorige zondag).

 

Ziehier, in grote lijnen, de structuur van de liturgie van de Heilige Johannes Chrysostomos en van de Heilige Basilius :

 

I.       De voorbereidingProthese of Proscomidie : voorbereiding van het brood en de wijn welke tijdens de liturgie zullen gebruikt worden.

II         De liturgie van de catechumenen – Synaxe

a. Begin van de dienst (Enarxis) (6).

Grote litanie of vredeslitanie

      Psalm 102 (103)

                                       Kleine litanie

                                       Psalm 145 (146) gevolgd door de hymne Eniggeboren Zoon en         

                                       Woord van God

(5) Tot voor kort was zij slechts in gebruik te Jeruzalem en op het griekse eiland Zante.Zij is hernomen door onder andere de Patriarchale Kerk van Constantinopel, de Kathedraal (griekse) van Londen en het russisch monasterie van Jordanville (USA)

(6) Strikt begint de Synaxe met de kleine intocht ; De Enarxis bij het begin van de dienst was vroeger een aparte dienst.

                                                           

 

 

 

       Kleine liturgie

       De zaligsprekingen ( met de troparia van de dag).

     

       b.  Kleine intrede, gevolgd door de intredehymne of het introïtus van

                                        Het trisagion :’Heilige God, Heilige Sterke, Heilige Onsterfelijke

                                        Ontferm U over ons’ (driemaal of meer gezongen)

 

c.       Lezing uit de Schrift.

                                        Prokimenon – verzen (hoofdzakelijk genomen uit de psalmen)

                                        Uit de brieven

                                        Alléluia negen maal gezongen ( drie maal drie met verzen)

                                        Evangelie

                                        Predikatie ( soms naar het einde van de dienst overgebracht)

 

d.      Gebeden voor de Kerk

Dringende litanie

Litanie voor de overledenen

Litanie voor  de Catechumenen en wegzending van de catechumenen.

 

                   III        De liturgie van de gelovigen (of eucharistie)

 

a.       Twee korte litanieën leiden tot de grote intrede die gevolgd   

Wordt door de smekende litanie.

 

b.      Vredeskus en credo

 

c.       Eucharistisch gebed

 

Dankgebed dat eindigt met de woorden van Christus : Dit is mijn

Lichaam…….Dit is mijn bloed……

Anamnese. De priester gedenkt de dood van Christus, de graflegging, de verrijzenis, de hemelvaart en de tweede komst ; en offert de heilige gaven aan God.  

Epiclese. Aanroeping van de Heilige Geest over de heilige gaven.Gedachtenis aan alle leden van de Kerk : De Moeder van God, de heiligen, de overledenen, de levenden.

Smeeklitanie, gevolgd door het Onze-Vader.

 

d.      Opheffing en breking van de geconsacreerde gaven.

 

e.       Communie van de priester en de gelovigen.

 

f.        Einde van de dienst, dankgebeden, eindzegen en uitdeling van 

het gezegend brood of  antidoron.

 

Het eerste deel van de liturgie, de dienst van de voorbereiding, wordt gecelebreerd door de priester en de diaken, in de prothesis. Het gemeenschappelijk deel van de dienst bevat twee delen : synaxe (hymen, gebeden, lezingen uit de schrift) en  de eucharistie : synaxe en eucharistie waren oorspronkelijk twee afzonderlijke diensten, maar sedert de IV e  eeuw zijn zij samengesmolten tot één dienst. In elk van de twee vindt men een processie : de kleine en de grote intocht. Het evangelie wordt in processie rond het altaar gedragen tijdens de kleine intocht, en tijdens de grote intocht wordt worden het brood en de wijn (die op voorhand klaargemaakt zijn) binnengedragen en op het altaar gezet. De kleine intocht komt overeen met het intrïtus van de westerse rite (oorspronkelijk was dit het begin van het publieke deel van de dienst, maar tegenwoordig wordt het  ze voorafgegaan door verschillende litanieën en psalmen) ; De grote intocht is een offer-processie. Syntaxe en eucharistie hebben elk een hoogtepunt : in de syntaxe is het de lezing van het Evangelie, in de eucharistie is het de epiclese van de Heilige Geest.

 

Het orthodoxe geloof in verband met de eucharistie is zeer duidelijk weergegeven in het eucharistisch gebed. De priester leest met zachte stem het begin va
n de dankzegging, tot wanneer hij aan de woorden van Christus tijdens het laatste avondmaal komt :’ Neemt, eet, dit is mijn lichaam…Drink allen hieruit, dit is mijn bloed…’. Deze passage wordt steeds met volle stem gelezen opdat allen het zouden horen. Dan gaat de priester met zachte stem voort met de anamnese:

 

‘ Dit verlossend gebod indachtig, stellen wij nu tegenwoordig alles wat voor ons geschied is : het kruis, het Graf, de Opstanding op de derde dag, de Hemelvaart, de Troon ter rechterzijde, en de Wederkomst in heerlijkheid en..

 

(en nu met harde stem)

 

Offeren wij het uwe, genomen uit het uwe, namens alles en voor alles.

 

De Epiclese wordt gewoonlijk met zachte stem gebeden, maar het is geen algemene regel :

 

‘Zend uw heilige Geest neer over ons en over deze voor U neergelegde gaven’

En maak dit brood het kostbaar lichaam van uw Christus

En wat in deze kelk is, het kostbaar bloed van uw Christus

Ze herscheppend door uw Heilige Geest. Amen, Amen, Amen ‘(7).

 

De priester en de diaken buigen nu voor de heilige gaven die nu geconsacreerd zijn.

Het is evident, dat orthodoxen en katholieken het ‘ moment van de consecratie’ anders opvatten. Volgens de latijnse theologie is de consecratie op het moment  van de instellingswoorden : ‘Dit is mijn Lichaam….Dit is mijn Bloed’. Volgens de orthodoxe theologie is de consecratie niet voltooid voor het einde van de epiclese. En de orthodoxe Kerk veroordeeld de aanbidding van de heilige gaven voor dit moment, als artolatrie (aanbidding van brood). Er is nochtans geen enkel gegeven in de orthodoxe theologie die ons moet doen geloven dat de consecratie voltooid is alleen maar na de epiclese, noch dat de instellingswoorden maar bijkomstig zijn of van weinig belang. Voor de orthodoxe Kerk vormt

het eucharistisch gebed een ondeelbaar   geheel waarvan de drie belangrijkste fasen ,

(7) Anamnese en epiclese, zoals hier naar voor gebracht komen van de liturgie van de             Heilige Johannes Chrisostomos ; in deze van Sint Basilius is het licht verschillend.

 

 

dankzegging,anamnese, epiclese een integrerend deel vormen van de ene consecratorische daad. Maar het is duidelijk, dat, als er een consecratie-moment moet worden gekozen, het zeker voor het amen van de epiclese moet zijn.(8).

 

Tegenwoordigheid van Christus in de eucharistie.

 

De woorden van de epiclese bewijzen overvloedig dat de orthodoxe Kerk gelooft dat het brood en de wijn, na de consecratie, werkelijk het lichaam en het Bloed van Christus zijn : het zijn geen symbolen, maar realiteiten. Nochtans, terwijl de orthodoxie de realiteit van de verandering bevestigt, zal zij nooit proberen uit te leggen hoe dit gebeurt. Het eucharistisch gebed gebruikt een neutrale term ‘metaballo’ : Veranderen, anders worden. Het is juist, dat in de XVII eeuw enkele orthodoxe auteurs , en zelfs concilies, de latijnse term ‘transsubstantiatie’ ( in het grieks : metaousios) hebben gebruikt, evenals het scholastieke onderscheid tussen substantie en accidenten (9).Maar de Vaders van Jeruzalem voegden er terzelfdertijd aan toe, dat het gebruik van deze termen geen uitleg geeft over het ‘hoe’  van de verandering, want dit is een mysterie dat altijd onbegrijpelijkr moet blijven (10). Nochtans, ondanks deze lichte afkeuring, hebben vele orthodoxen dit compromis met de latijnse en scholastieke terminologie aanvaard, en in 1838, heeft de russische Kerk een vertaling uitgegeven van de acten van Jeruzalem, waarin het merkwaardig is vast te stellen, dat het woord ‘transsubstantiatie’  is weerhouden, maar door een vernuftige paragraaf men de technische termen van substantie en accidenten heeft kunnen vermijden(11).

Hedendaagse orthodoxe schrijvers gebruiken nog de term transsubstantiatie, maar ze benadrukken twee punten.Ten eerste : er kunnen veel andere termen gebruikt worden om de betekenis van de consecratie aan te duiden. De term transsubstantiatie heeft voor hen geen beslissende autoriteit. Ten tweede : het gebruik ervan betekent niet noodzakelijk dat men de ideeën van de Aristotelische filosofie aanvaardt.

 

Het orthodox standpunt is helder samengevat in de ontwikkelde Catechismuus van Philaret, metropoliet van Moskou (1782-1867), dat bekrachtigd is door de russische Kerk in 1839 :

                                                                                                                                                                (8) Het lijkt erop dat de canon van de romeinse liturgie geen epiclese heeft; maar verschillende orthodoxe liturgisten, waaronder Nicolas Cabasilas, zien de paragraaf ‘Supplices te’ als een feitelijke epiclese. De hedendaagse katholieken, met enige notabele uitzonderingen zien het echter niet zo.

(9) De middeleeuwse filosofie maakt een onderscheid tussen substantie (dat wat een ding maakt tot wat het is) en de accidenten, of de kwaliteiten die aan de substantie toebehoren (Alles wat de zintuigen waarnemen : volume, gewicht,vorm,kleur, smaak, reuk enz..) De substantie is iets wat inzichzelf bestaat (ens per se), maar de accidenten bestaan enkel in iets anders (ens in allo). Door dit onderscheid op de eucharistie toe te passen komt men tot de leer van de transsubstantiatie : volgens deze leer, heeft er op het moment van de consecratie een verandering in de substantie plaats, terwijl de accidenten blijven  wat ze waren ; de substantie van brood en wijn is veranderd in het Lichaam en Bloed van Christus, maar de accidenten van brood en wijn blijven zichbaar voor de zintuigen.

(10)  Zonder twijfel denken ook veel rooms-katholieken op dezelfde wijze

(11)  Dit is een interessant voorbeeld van de wijze waarop de Kerk ‘selectief’ omgaat met het      aanvaarden van de decreten van de  locale Concilies.

                                                           

 

‘Vraag : Hoe moeten wij het woord ‘transsubstantiatie’ verstaan ?

Antwoord : …..het woord transsubstantiatie zegt ons niet hoe het brood en de wijn zijn veranderd in het Lichaam en Bloed van Christus, maar het betekent alleen dat het brood en de wijn werkelijk het Lichaam en Bloed van de Heer zijn geworden’ (12)

 

En de Catechismus vervolgt met een citaat van Johannes van Damascus :

 

‘Als je wilt weten hoe dit gebeurt, volstaat het te weten dat dit door de Heilige Geest is…..

wij weten niets méér : het woord van God is waar, actief en almachtig, maar ondoorgrondbaar in zijn daden’ (13).

 

Het heilg sacrament wordt in bijna elke orthodoxe parochiekerk bewaard, meestal op het altaar, maar er is geen reglement hiervoor. Het worden er echter geen publieke vereringsplechtigheden  voor gehouden, zoals dit het gebruik is in de romms-katholieke Kerk.Er is geen uitstalling en zegen van het Heilig sacrament. Er is ook geen theologische grondslag (in de zin van onderscheiden van een liturgische reden) voor. Tijdens de liturgie zegent de priester de gelovigen met de geconsacreerde elementen, maar nooit daar buiten.

De Eucharistie : offer. Voor de orthodoxe Kerk is de eucharistie een offer. De orthodoxe leer is opnieuw heel duidelijk aangegeven in de tekst van de liturgie zelf: ‘offeren wij het Uwe, genomen uit het Uwe, namens alles en voor alles’. Datgene dat geofferd wordt in de eucharistie, is Christus zelf, en het is Christus, die in de Kerk, het offer vervult : Hij is de priester én het slachtoffer, Gij ,Christus onze God, zijt het immers Die offert en geofferd wordt

(14).Wij offeren het U : de eucharistie is geofferd aan God, de Heilige Drieeenheid, niet alleen aan de Vader, maar ook aan de Heilige Geest en aan Christus zelf. Zo ook wanneer wij vragen : wat is het offer van de eucharistie? Door wie is het geofferd ? Aan wie is het geofferd ? Het antwoord is altijd : Christus (15).

 

Wij offeren het U voor allen : volgens de orthodoxe theologie is de eucharistie een verzoenend offer ( in het grieks : thusia hilastirios ) en dit voor levenden en doden.Het is dus het offer van Christus dat geofferd wordt in de eucharistie, maar wat wil dit zeggen ?

De theorieën van de theologen zijn veelzijdig op dit punt; de Kerk heeft er enkele als ongeschikt verworpen, maar heeft zich anderzijds nooit  definitief ingelaten met een of andere specifieke uitleg van het eucharistisch offer. Nicolas Cabasilas vat op deze wijze het orthodoxe standpunt samen :

 

            ‘Vooreerst, het is noch een simpel beeld, noch een symbool, maar een werkelijk offer, en , ten tweede, het is niet het brood dat geofferd wordt, maar het werkelijk Lichaam van Christus; ten derde, Het Lam Gods is slechts éénmaal geofferd  en voor allen… In de eucharistie bestaat het offer niet in de bloedige offerande van het Lam, maar in de transformatie van het brood in het Lam van het offer (16)’.

 (12)  The Doctrine of the Russian Church, traduit par RWBlackmore, London, 1845,p.92

 (13)  Sur la Foi orthodoxe, IV,13 (P.G., XCIV, 1145A).

 (14)  Ingetogen gebed van de priester voor de grote intocht.

 (15)  Plechtig bepaald door het concilie van Constantinopel in 1156(P.G.,CXL,176-177)

 (16)  Explication de la divine Liturgie,32

 

 

 

           De eucharistie is geen herdenking noch een denkbeeldige tegenwoordigstelling van het offer van Christus, maar een reëel offer. Nochtans is het geen nieuw offer, ook niet een

herhaling van het offer op de Calvarie, het Lam is geofferd ‘eenmaal voor allen’. Alle elementen van het offer – de menswording, het laatste avondmaal, de kruisiging, de verrijzenis, de hemelvaart (17) worden niet herhaald in de eucharistie, maar worden ‘tegenwoordig gesteld’ . ‘ Gedurende de liturgie, door zijn heilige  kracht  , worden wij geprojekteerd naar het punt waar de eeuwigheid de tijd kruist, en op dat moment worden wij reële tijdgenoten  van de bijbelse gebeurtenissen.’. ‘ Alle Heilige Kerkelijke avondmalen zijn niets anders dan  één eeuwig en enige avondmaal, dat van Christus vanuit de hoge.Dezelfde goddelijke act, heeft op een bepaald moment van de geschiedenis plaatsgehad in de geschiedenis, en offert zich nog altijd in het sacrament’(18).

 

            Het wordt gegeven op een klein lepeltje dat een deel van het brood en wijn bevat. De gelovige ontvangt het rechtop. Voor de communie is een strikte vasten vereist : vanaf middernacht mag niets gegeten of gedronken worden (19). Algemeen gezien communiceren (vele) orthodoxen slechts vijf of zes-maal per jaar; niet uit lauwheid tegenover het sacrament, maar uit gewoonte. Recent zijn enkele parochies in Griekenland en in Rusland teruggekeerd tot de oorspronkelijke wekelijkse communie, en het lijkt erop dat dit dit ook frequenter is geworden in de landen van het (vroegere) oostblok. Men kan alleen hopen, dat dit gebruik zich verder zal ontwikkelen in de komende jaren.

 

            Na eindzegen van de liturgie, komen de gelovigen het kruis kussen, het kruis dat de priester hen geeft, en zij ontvangen een klein stukje brood, genaamd  antidoron’ : het is gezegend, maar niet geconsacreerd, alhoewel het genomen is uit hetzelfde brood dat gebruikt werd bij de consecratie. In de meeste orthodoxe parochies,  zijn ook de niet-orthodoxen uitgenodigd om dit antidoron te ontvangen, teken van broederlijkheid en christelijke liefde.

 

VERGEVING

 

            Een orthodox kind ontvangt de heilige communie heel vroeg. Wanneer hij groot genoeg is om goed en kwaad van mekaar te onderscheiden, en begrip heeft van wat zonde is ( dit rond de leeftijd van zes, zeven jaar), dan ontvangt het een nieuw sacrament : dat van de vergeving of de biecht ( in het grieks metanoia of exomologisis). Door dit sacrament worden de zonden, bedreven na de doop vergeven, en de zondaar hervindt hierdoor opnieuw de verzoening met de Kerk : daarom wordt dit ook genoemd een ‘tweede doop’.Het gaat daarbij ook om een een morele kuur voor de genezing van de ziel, want de priester geeft niet alleen  de absolutie, maar ook geestelijke leiding.

 

            Oorspronkelijk was de biecht publiek, daar de zonde niet alleen een misdrijf is tegenover God, maar ook tegenover de gemeenschap. Nochtans is de biecht sedert eeuwen, zowel in het Oosten als in het Westen, een persoonlijk onderhoud geworden tussen priester en 

(17)        Het offer van Christus bevat véél meer dan zijn dood alleen : dit is een heel belangrijk punt in de leer van de Kerkvaders en van de orthodoxie.

(18)        P.Evdokimov, L’orthodoxie,p.208 en p.241

(19)        ‘Zij die de Keizer uitnodigen, reinigen hun huis ; zo ook jij die God wil ontvangen in het huis van uw lichaam, en  voor de verlichting van uw leven moet dit lichaam eerst geheiligd worden door vasten’ (Gennade, Les cent Chapitres). In geval van ziekte of een dringende noodzaak, kan de biechtvader hiervan dispenseren.

 

 

gelovige. De priester is gehouden tot absolute geheimhouden van wat hem in de biecht is gezegd.

 

            Er is in de orthodoxe Kerk gaan ‘biechtstoel’ aanwezig zoals in de rooms-katholieke Kerken : biechteling en priester staan gewoonlijk voor de iconostase, dikwijls achter een scherm, of in een plaats daarvoor voorbehouden, terwijl  in het westende biechteling geknield zit. In de orthodoxe ker blijven biechteling en priester rechtopstaan ( alhoewel het ook zittend kan gebeuren). De biechteling staat voor een verhoogde standaard bedekt met een doek, vergelijkbaar met deze welke gebruikt wordt om de ikonen op te leggen en op dewelke zich een kruis en een ikoon van Christus bevindt, of een evangelieboek. De priester staat een weinig aan de zijde ervan, en deze houding duidt, duidelijker dan in het westen, aan dat het God is die oordeelt, en dat de priester slechts een getuige is. Dit wordt nog meer onderlijnd door wat de priester zegt voor het aanhoren van de belijdenis : ‘ Mijn kind, Christus is onzichtbaar aanwezig om uw belijdenis te ontvangen. Heb geen schaamte, vrees niet en verberg niets. Maar zegt alles zonder terughoudendheid wat gij misdaan hebt, om de vergeving van onze Heer Jezus Christus te ontvangen. Kijk naar Zijn ikoon voor u, ik ben slechts een getuige om getuigenis af te leggen voor Hem over alles wat je mij zult toevertrouwen. Indien je een of ander voor mij verbergt verdubbel je je zonden. Heb moed, Jij bent gekomen tot de geneesheer. Waak er u voor ongenezen terug te keren’ (20).

 

            Daarna ondervraagt de priester de penitent en geeft hem raad. De penitent knielt of buigt het hoofd waarop de priester zijn stola legt, en, het hand ondersteunend geeft hij de vergeving. De formules die hiervoor gebruikt worden zijn verschillend : in de griekse tekst, in de derde persoon ( God vergeeft U), in de slavische tekst in de eerste persoon (Ik vergeef U). Ziehier de griekse tekst :

 

            ‘Alles wat jij aan mijn nederige persoon hebt toevertrouwd, of alles  wat gij verzuimt hebt  te zeggen, door onwetendheid of vergetelheid, wat het ook is, dat God U vergeve in deze wereld en in de andere..Heb geen angst meer, ga in vrede’.

 

En de tekst van de slavische formule :

 

          &nbs
p;
‘Dat onze Heer en God, Jezus Christus, door de genade en de overvloed van Zijn liefde voor de mensen, U alle overtredingen moge vergeven, mijn kind. En ik, onwaardige priester, vergeef je, door de kracht die mij gegeven is door Hem, en onthef je van al uw zonden’

 

            Deze formule in de eerste persoon is onder latijnse invloed ingevoerd door Pierre de Moghila in  Oekraine, en door de russische Kerk aangenomen in de XVIIIe eeuw.

 

             De priester kan, als hij het nuttig vindt een penitentie opleggen (epitimia), maar dit  is niet essentieel voor het sacrament, en het is iets wat zelden voorkomt. Het is de gewoonte van de orthodoxen om  zich toe te vertrouwen aan een ‘geestelijke vader’, dit is niet noodzakelijk de priester van hun parochie (21). Wat betreft de frequentie van de biecht bestaan er ook geen regels, dit wordt overgelaten aan  de discretie van de geestelijke vader.

(20)  Een aansporing die men vindt in de slavische boeken, maar niet in de griekse.

(21)  De orthodoxe Kerk heeft ook leken als geestelijke leiders, zij kunnen de biecht aanhoren, raad geven, de penitent van Gods vergeving verzekeren, maar zij kunnen de sacramentele absolutie niet geven. Daarvoor zendt hij hem naar een priester.  

.In het geval van minder frequente communies, moet de gelovige biechten voor te communiceren, maar in het geval van frequente communies moet de gelovige niet telkens voor de communie biechten.

(wordt vervolgd)